Về xứ Đoài trẩy hội chùa Tây Phương

Chùa Tây Phương có tên chữ là “Sùng Phúc Tự”, tên gọi khác là Tây Phương Cổ Tự. Ngôi chùa cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 40km, tọa lạc tại đỉnh đồi Câu Lâu, thôn Yên, xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất, Hà Nội. Vị trí tọa lạc của ngôi chùa được coi là nơi hội tụ linh khí của đất trời.

Tương truyền, lịch sử ra đời của ngôi chùa gắn liền với quá trình truyền bá Phật giáo vào Việt Nam. Lại có truyền thuyết khác thì cho rằng bởi vị trí đặc biệt quan trọng của ngọn núi Câu Lâu, nên khi Cao Biền sang làm đô hộ sứ đã cho yểm mạch ở nơi này bằng việc xây dựng một ngôi chùa.

Theo sử sách ghi lại Tây Phương Cổ Tự là ngôi chùa cổ thứ 2 ở Việt Nam sau chùa Dâu Bắc Ninh. Năm 1632, dưới đời vua Lê Thần Tông, chùa xây dựng thượng điện 3 gian và hậu cung cùng hành lang 20 gian. Khoảng năm 1657 - 1682, Tây Đô Vương Trịnh Lạc cho phá đi chùa cũ, xây lại chùa mới và tam quan. Năm 1794, dưới thời nhà Tây Sơn, chùa được trùng tu hoàn toàn và có tên gọi mới là “Tây Phương Cổ Tự”. Hình dáng bên ngoài và kiến trúc của chùa được giữ lại hoàn toàn như ngày nay.

Đến với chùa Tây Phương, du khách sẽ được đắm mình trong không gian thanh tịnh, yên bình, tránh xa sự ồn ào - dù rằng Thạch Thất là vùng đất của những làng nghề đang phát triển vượt bậc mỗi ngày.

Bước chân trên 239 bậc thang đá ong, du khách sẽ lên tới đỉnh núi Câu Lâu, nơi nơi tọa lạc của ngôi chùa. Bước qua vòm cổng rêu phong, du khách như bước sang một không gian khác, không gian của từ bi, không gian của hỉ xả, không gian của những điều thiện, không gian của văn hóa và niềm tự hào về bản sắc Việt.

Người theo đạo Phật quan niệm rằng khi chết, con người sẽ được vãng sanh về chốn Tây Phương cực lạc, bởi thế, việc đến Tây phương để lễ Phật cầu an là một trong những mong muốn không ai chối từ.

Không chỉ là một điểm đến tâm linh, chùa Tây Phương còn là là nơi khắc ghi nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc của người Việt.

Điều đặc biệt chỉ có ở Tây Phương cổ tự là hệ thống các pho tượng phật đã được đi vào thi ca Việt Nam qua bài thơ Các vị La hán chùa Tây Phương. Hệ thống tượng tại chùa Tây Phương được đánh giá là kiệt tác hiếm có trong nghệ thuật điêu khắc tôn giáo. Tiêu biểu là các pho Tuyết Sơn, Thập bát vị La Hán, Bát Bộ kim cương, có niên đại thế kỷ 18. Ngoài ra còn có nhiều pho tượng nổi tiếng khác, thuộc thế kỷ 19. Các pho tượng của Chùa Tây Phương đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2013.

Lễ hội chùa Tây Phương diễn ra vào ngày 6-3 Âm lịch hàng năm, năm nay, sau khoảng thời gian dài bị hạn chế bởi dịch bệnh, Huyện Thạch Thất đã quyết định Lễ hội truyền thống chùa Tây Phương năm 2023 diễn ra từ ngày 20 đến 29/4/2024 (tức ngày 1/3 đến 10/3 năm Quý Mão). Lễ khai hội chính thức diễn ra vào sáng nay (22/4).

Trong thời gian diễn ra lễ hội sẽ có nhiều sinh hoạt văn hóa mang đậm chất xứ Đoài như là kéo co, đánh cờ, vật, chọi gà, rối nước, hát xứ Đoài…Các nghi thức cúng Phật cũng sẽ được tổ chức trang nghiêm như lễ mộc dục, chạy đàn, tụng kinh, kế hạnh…

Đến với Lễ hội Chùa Tây Phương, ngoài việc lễ Phật, chiêm bái cảnh quan, du khách cũng sẽ được tận hưởng hệ thống sinh thái du lịch của Thạch Thất với chuỗi các nhà hàng, homestay, resort mang phong cách riêng. Trong phạm vi bán kính không tới 10km, du khách sẽ được tham quan những ngôi làng yên bình, thấm đẫm không gian văn hóa của đồng quê Bắc Bộ như Cần Kiệm, Hạ Bằng, tham quan không gian các làng nghề như làng cơ khí Phùng Xá, làng đồ gỗ hiện đại Hữu Bằng, Chàng Sơn, làng mộc truyền thống Canh Nậu, Dị Nậu, Hương Ngải và thưởng thức những món ăn đặc sản xứ Đoài chỉ có ở Thạch Thất... Nếu hữu duyên du khách còn được đắm mình trong không gian chợ phiên tại chợ Nủa, chợ Săn, mua sắm cho mình những nông sản do bà con nơi đây sản xuất.