Vụ án Trần Đình Quân và đồng phạm: Tòa án thấy thiếu chứng cứ và có vi phạm thủ tục tố tụng trong hoạt động điều tra thu thập chứng cứ.

Theo Quyết định số 17/2026/HSST-QĐ ngày 06/4/2026 của Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng, toà án đã đưa ra 6 yêu cầu điều tra bổ sung để làm rõ các vấn đề như sau:

Thứ nhất: Cần xác định lại khoản tiền vay gốc giữa Trần Đình Quân và bà Nguyễn Thị Kim Xoa để làm cơ sở áp dụng biện pháp tư pháp cho đúng đối với bị cáo Trần Đình Quân do trước đó tại kết luận điều tra và bản cáo trạng xác định tổng số tiền cần truy thu/ buộc nộp đối với khoản vay này là chưa có cơ sở vững chắc.

Thứ hai: Ghi nhận của TAND tại phiên tòa, các bị cáo Trần Đình Quân, Trương Việt Hoàng kêu oan, cho rằng bị ép cung, ghi lời khai không đúng sự thật, không đúng với lời khai, ý chí của các bị cáo; các bị cáo Cao Hồng Hải, Nguyễn Quốc Đức, Trần Hoàng Phúc thay đổi lời khai, kêu oan và khiếu nại liên quan đến hoạt động điều tra, thu thập chứng cứ, không phản ánh đúng hành vi, mức độ tham gia của các bị cáo. Cho nên tòa đã yêu cầu điều tra bổ sung, tiến hành ghi lại lời khai có sự tham gia của kiểm sát viên và luật sư đối với bị cáo Trần Đình Quân và các đồng phạm để đảm bảo tính khách quan của hoạt động điều tra thu thập chứng cứ. Tòa cũng yêu cầu kiểm sát viên cần tiến hành việc phúc cung/ hỏi cung

đối với các bị cáo kêu oan, có khiếu nại theo đúng quy định tại khoản 4, Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự. Tòa án yêu cầu tiến hành đối chất giữa bị cáo Đinh Viết Nam với các bị cáo Cao Hồng Hải và Trần Hoàng Phúc để làm rõ mâu thuẫn trong lời khai của bị cáo này về thời điểm Hải và Phúc có mặt tại nhà Trần Đình Quân để từ đó làm rõ phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của các bị cáo này đối với tội “Cưỡng đoạt tài sản”; đối với bị cáo Nguyễn Quốc Đức, cũng cần phải xác định chính xác phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của bị cáo này (tức là làm rõ bị cáo Đức tham gia từ khi nào? Chịu trách nhiệm hình sự trên số tiền là bao nhiêu? Có đồng phạm tội “Giữ người trái pháp luật” đối với 02 người trở lên hay không?)

Thứ ba: Tiến hành điều tra để xác định việc các bị cáo thay nhau đến nhà Nguyễn Như Quân, Hồ Ái Phượng và Võ Văn Tiến từ ngày 13/12/2023 đến ngày 18/12/2023 thì các bị hại này có bị hạn chế quyền tự do đi lại và sinh hoạt hay không? Từ đó xác định hành vi cấu thành tội độc lập “Giữ người trái pháp luật” hay hành vi này là dấu hiệu định tội, tăng nặng trách nhiệm hình sự của tội “Cưỡng đoạt tài sản”?

Thứ tư: Xác định rõ ngày 18/01/2024, Vương Quang Hiệp, Trương Việt Hoàng và Trần Đình Quân được Cơ quan điều tra mời làm việc theo chuyên án hay bị giữ người trong trường hợp khẩn cấp. Nếu là giữ người trong trường hợp khẩn cấp thì có lệnh và biên bản giữ người trong trường hợp khẩn cấp vào ngày 18/01/2024 hay không?

Thứ năm: Xác định các biên bản ghi lời khai của các bị hại được lập ngày 18/01/2024 có phải nội dung tin báo tố giác tội phạm hay không? Tại sao lại có việc hợp thức biên bản tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm đề ngày 18/01/2024 do nguyên điều tra viên Võ Xuân Vinh lập/ hợp thức (xác nhận lời khai của Võ Xuân Vinh tại biên bản ghi lời khai làm việc với Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao).

Thứ sáu: Bổ sung thêm lời khai của Nguyễn Như Quân và Hồ Ái Phượng về khoản vay của bà Bùi Thanh Thủy do Trần Đình Quân giới thiệu để trả nợ cho Trần Đình Quân?

Tòa án Nhân dân thành phố Đà Nẵng – Nơi xét xử vụ án “Trần Đình Quân và đồng phạm”

Thực tế cho thấy, quyết định trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung lần thứ hai này cũng có một số nội dung gần với quyết định trả hồ sơ yêu cầu điều tra lần thứ nhất. Bởi một số vấn đề mà tòa án yêu cầu làm rõ nhưng đến nay vẫn chưa được làm rõ như: Các bị can Trần Đình Quân, Trương Việt Hoàng, Vương Quang Hiệp bị bắt giữ vào ngày nào? Ngày 18/01/2024 hay ngày 19/01/2024? Tại sao lại có việc nguyên điều tra viên Võ Xuân Vinh “chế biến”, hợp thức biên bản tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm? Cần tiến hành phúc cung/ hỏi cung đối với bị cáo kêu oan, có khiếu nại? Sau phiên xét xử, luật sư bào chữa cho bị cáo Trần Đình Quân bày tỏ quan điểm:

Thứ nhất là bị cáo Trần Đình Quân cần được thay đổi biện pháp ngăn chặn vì kể từ khi bị cáo bị bắt (ngày 18/01/2024) đến nay đã hai năm rưỡi (2,5 năm) mà tòa án vẫn cho rằng chưa đủ bằng chứng để kết tội bị cáo (thể hiện ở quyết định trả hồ sơ điều tra sung ngày 06/04/2026).

Thứ hai là cần xem xét và xử lý hành vi có dấu hiệu vi phạm như việc điều tra viên Võ Xuân Vinh đã “hợp thức” giấy tờ, tài liệu trong vụ án có thể đã khiến việc bản chất thực sự của vụ án hoàn toàn khác với hồ sơ bởi trên thực tế đây là giao dịch dân sự giữa các bên (bên cho vay và bên đi vay). Bản chất giữa hai bên khi gặp phát sinh đều nỗ lực hướng tới giải quyết dứt điểm với nhau để đảm bảo uy tín, không bên nào khiếu kiện bên nào. Nhưng cả hai bên lại phải bất đắc dĩ chịu sự can thiệp của cơ quan tư pháp. Không có một vụ án nào mà cả bị hại lẫn bị cáo đều bất ngờ bị đưa về trụ sở công an, ghi lời khai, ép viết đơn tố giác để làm căn cứ buộc tội, rồi cả hai bên đều bị bắt giữ, đều bị khởi tố mà khởi nguồn từ những giao dịch dân sự với nhau. Tại phiên tòa xét xử từ ngày 2 đến ngày 4/4/2026, tôi nhận thấy kiểm sát viên giữ quyền công tố trong vụ án này cũng chưa nhìn nhận khách quan những tài liệu có trong vụ án, chưa xem xét kỹ lưỡng đến các tài liệu điều tra của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao gửi đến liên quan đến nội dung trên.

Thứ ba là trong trường hợp Viện kiểm sát TP. Đà Nẵng vẫn giữ nguyên quan điểm buộc tội đối với các bị cáo mà những yêu cầu của toà án đưa ra trong quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung chưa được làm rõ thì luật sư cũng sẽ đề nghị tòa án thực hiện các hoạt động xác minh theo quy định pháp luật (Điều 252 BLTTHS) và cần thiết phải triệu tập nguyên điều tra viên Võ Xuân Vinh và các cán bộ điều tra trong giai đoạn đầu của vụ án đến phiên tòa để đối chất công khai với các bị cáo, bị hại để có căn cứ pháp lý làm rõ sự thật khách quan, nhằm không xử oan người vô tội ”.

Quyết định Trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung lần 01 và 02 của Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng.

Trao đổi với các luật sư bào chữa cho bị cáo Trần Đình Quân và bị cáo Trương Việt Hoàng, các luật sư đều cho biết từ khi Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng có quyết định trả lại hồ sơ để điều tra bổ sung đến nay đã hơn 02 tháng, nhưng họ chưa nhận được thông báo của cơ quan điều tra hay Viện kiểm sát nhân dân TP. Đà Nẵng để tham gia buổi ghi lại lời khai đối với các bị cáo theo yêu cầu của tòa án.

Các luật sư băn khoăn cho rằng nếu không tiến hành ghi lại lời khai như yêu cầu của tòa án thì sự thật của vụ án liệu có đảm bảo khách quan? Đặc biệt là trong quyết định trả hồ sơ, tòa án đã yêu cầu làm rõ việc: Nguồn tin báo tố giác tội phạm của Nguyễn Như Quân và Hồ Ái Phượng đã bị nguyên điều tra viên Võ Xuân Vinh “hợp thức” nhằm buộc tội các bị cáo trong vụ án; hồ sơ vụ án cũng có những tài liệu chứng minh hành vi này (biên bản ghi lời khai; biên bản tiếp nhận nguồn tin tố giác tội phạm được khai thác từ máy tính của Võ Xuân Vinh; lời khai của chính người bị hại…) - Đây là hành vi bóp méo nội dung, bản chất của vụ án và dẫn đến hậu quả rất nghiêm trọng bởi theo tài liệu của CQĐT VKSND tối cao thì hành vi này thuộc nhóm các tội xâm phạm hoạt động tư pháp (Điều 375 – Tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, vụ việc; Điều 377 – Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật – BLHS 2015).

Thương binh Trần Văn Bình tìm hiểu pháp luật để làm Đơn kêu oan cho con trai.

Ông Trần Văn Bình - người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan sau khi tham gia phiên xét xử chia sẻ: “Tòa án thì cứ yêu cầu điều tra bổ sung… nhưng rồi lại chẳng bổ sung được chứng cứ gì? Bởi bản chất của vụ án nếu đã được ngụy tạo lên thì không thể có bằng chứng để bổ sung chứng cứ và ép tội danh cho các bị cáo trong vụ án được”.

Kiến nghị của Trần Văn Bình được rất nhiều Cơ quan chuyển đơn tới VKSND TP. Đà Nẵng để giải quyết theo thẩm quyền, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Ông Bình cho biết thêm, ông đã gửi rất nhiều đơn thư đến các cơ quan từ Đà Nẵng đến Trung ương. Các cơ quan này đã có văn bản chuyển toàn bộ nội dung đơn của ông đến Viện trưởng VKS nhân dân TP. Đà Nẵng để giải quyết theo thẩm quyền, nhưng đến nay đơn của ông vẫn chưa được giải quyết. Vậy nên, ông mong muốn trong phiên tòa tới cần có sự giám sát của các cơ quan như Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Đoàn Đại biểu Quốc hội, HĐND, Ban Nội chính Thành ủy thành phố Đà Nẵng và các cơ quan thông tấn, báo chí để vụ án được xét xử công tâm, khách quan.