Bộ Y tế chỉ đạo khẩn trước nguy cơ xâm nhập của bệnh Chikungunya

Theo Bộ Y tế, hiện nay, dịch bệnh Chikungunya đang có xu hướng gia tăng tại một số quốc gia trong khu vực.

Trước đó, từ ngày 22/7/2025, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã ban hành cảnh báo về sự lây lan nhanh chóng của Chikungunya, với các đợt bùng phát lớn được báo cáo tại các đảo Ấn Độ Dương như La Réunion và Mayotte. Các đợt bùng phát này hiện đã lan sang một số khu vực của Châu Phi, Nam Á, Châu Âu.

Theo báo cáo của Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, đợt bùng phát Chikungunya tỉnh Quảng Đông đã ghi nhận hơn 4.800 ca mắc bệnh Chikungunya trong nửa đầu năm 2025, đây là đợt bùng phát dịch lớn nhất từ trước đến nay tại khu vực này. Tất cả các trường hợp được báo cáo đều ở mức độ nhẹ, không có trường hợp nghiêm trọng hoặc tử vong được báo cáo.

Sau khi ghi nhận sự gia tăng nhanh ca bệnh Chikungunya tại Trung Quốc, Bộ Y tế đã chỉ đạo các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur, Sở Y tế các địa phương và các bệnh viện tuyến Trung ương triển khai biện pháp ứng phó, tăng cường giám sát và phòng chống dịch.

Bộ Y tế đã gửi văn bản đến UBND các tỉnh, thành phố yêu cầu tăng cường giám sát bệnh Chikungunya; tăng cường truyền thông lồng ghép với chiến dịch diệt bọ gậy, lăng quăng phòng chống sốt xuất huyết; vận động người dân loại bỏ dụng cụ chứa nước không cần thiết, thu gom phế thải quanh nhà.

Đồng thời, Bộ đã đã liên hệ với WHO để cập nhật, trao đổi thông tin về tình hình dịch bệnh nhằm cung cấp thông tin đến người dân; Bộ cũng đã tổ chức họp đánh giá nguy cơ dịch bệnh lây truyền vào Việt Nam với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế (WHO, CDC Hoa Kỳ) và chuyên gia trong nước để kịp thời đề xuất các hoạt động phòng, chống dịch phù hợp...

Chikungunya là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Chikungunya gây ra, lây từ người bệnh sang người lành thông qua vết đốt của muỗi vằn - cũng là tác nhân truyền bệnh sốt xuất huyết.

Triệu chứng thường gặp gồm sốt cao, đau nhức khớp, đau đầu, mệt mỏi và nổi ban. Phần lớn bệnh nhân hồi phục sau vài ngày đến một tuần, nhưng một số vẫn bị đau khớp kéo dài hàng tháng. Hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu, phương pháp điều trị chủ yếu là hỗ trợ và giảm triệu chứng.

Do triệu chứng tương đồng với sốt xuất huyết và một số bệnh virus khác, việc chẩn đoán chính xác dựa vào xét nghiệm là rất quan trọng để tránh bỏ sót hoặc điều trị sai hướng.

Để ngăn chặn nguy cơ dịch xâm nhập, Bộ Y tế đề nghị các địa phương và người dân đồng loạt triển khai các biện pháp phòng bệnh:

- Người về từ các quốc gia, khu vực đang có sự gia tăng dịch bệnh Chikungunya cần chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 12 ngày. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường về sức khỏe (như sốt, đau khớp, nổi ban …) cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị kịp thời.

- Người dân tại các hộ gia đình, khu dân cư, cần đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng. Hàng tuần thực hiện các biện pháp diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn; thau rửa dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ, lật úp các dụng cụ không chứa nước; thay nước bình hoa/bình bông; bỏ muối hoặc dầu hoặc hóa chất diệt ấu trùng vào bát nước kê chân chạn.

- Hàng tuần, loại bỏ các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên, không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, mảnh chai, vỏ dừa, mảnh lu vỡ, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá...

- Người dân thực hiện ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày. Tích cực phối hợp với ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch. Khi bị sốt đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà.

Theo Sở Y tế TP HCM, từ tháng 5 năm 2025, Viện Pasteur TP HCM đã triển khai giám sát trọng điểm virus Chikungunya – Zika – Dengue tại một số tỉnh thành khu vực phía Nam như TPHCM, Tây Ninh, Kiên Giang. Kết quả đến nay Viện vẫn chưa ghi nhận ca Chikungunya và Zika nào từ các điểm giám sát này.

Từ những kết quả nêu trên có thể nhận định bệnh Chikungunya là bệnh truyền nhiễm đã từng lưu hành tại Việt Nam. Tuy thời gian gần đây chưa ghi nhận ca bệnh Chikungunya (và ca bệnh do virus Zika) nào nhưng nguy cơ tái xuất hiện của những bệnh này tại TPHCM là hoàn toàn có thể xảy ra. Ngành y tế TP HCM vẫn duy trì hệ thống giám sát dịch bệnh để sẵn sàng chủ động ứng phó với mọi tình huống có thể xảy ra.