Giảm thiểu tai nạn lao động: Cần sự nỗ lực thực chất

Thiệt hại nặng nề do tai nạn lao động

Báo cáo của Bộ LĐTBXH cho biết, qua số liệu từ 62/63 tỉnh, thành phố, trong năm 2022, trên toàn quốc đã xảy ra 7.718 vụ TNLĐ, tăng 1.214 vụ, tương ứng 18,66% so với năm 2021. Số người bị nạn do TNLĐ là 7.923 người, tăng 1.265 người, tương ứng với 18,99% so với năm 2021. Những địa phương có số người chết vì TNLĐ nhiều nhất trong năm 2022 (gồm cả khu vực có quan hệ lao động và khu vực người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động) là thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương, Quảng Ninh, Đồng Nai. Thiệt hại về vật chất doTNLĐ xảy ra năm 2022 là trên 14.117 tỷ đồng (tăng khoảng 10.163 tỷ đồng so với năm 2021). Đây là một con số đáng phải suy ngẫm. Theo đánh giá của Bộ LĐTBXH, trong năm 2022, đa số các vụ TNLĐ đã được khai báo và điều tra đúng quy định. Tuy nhiên, một số địa phương còn chậm gửi biên bản điều tra về Bộ LĐTBXH. Số biên bản nhận được chỉ chiếm 27,8% tổng số vụ TNLĐ chết người.

Hiện trường một vụ tai nạn lao động.

Lý giải nguyên nhân số vụ TNLĐ năm 2022 tăng cao so với năm 2021, đại diện Cục An toàn lao động, Bộ LĐTBXH cho biết, sau khi kiểm soát được dịch bệnh Covid-19 vào năm 2022, sản xuất phục hồi mạnh mẽ so với năm 2021 nên số TNLĐ cũng gia tăng. Cụ thể, sau đại dịch Covid-19, một số trang thiết bị, máy móc, sau một thời gian ngừng trệ, khi quay lại sản xuất nếu không vận hành bảo trì, bảo dưỡng kịp thời thì rất dễ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Còn với nhiều người lao động (NLĐ), sau một thời gian quay lại làm việc, sức khỏe của họ cũng bị ảnh hưởng bởi Covid-19. Bên cạnh đó, việc đào tạo, huấn luyện an toàn lao động bị giảm trong thời gian đại dịch, nên khi mở lại sản xuất không đáp ứng kịp thời, để khi NLĐ quay trở lại làm việc thì dễ xảy ra TNLĐ.

Đại diện Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) cũng phân tích, sở dĩ số vụ TNLĐ gia tăng sau dịch Covid -19 là xuất phát từ điều kiện làm việc không đảm bảo an toàn, nhiều doanh nghiệp khi bước vào chu kỳ làm việc mới, chưa kịp cải tiến các thiết bị đảm bảo an toàn, đồng thời, do yêu cầu đẩy nhanh quá trình hoàn thiện các đơn hàng tồn đọng từ thời điểm dịch bệnh cũng khiến việc đảm bảo các yếu tố an toàn trong sản xuất chưa được kiểm tra kỹ lưỡng. Thêm vào đó, trong thời gian dịch bệnh, tại các khu vực công nghiệp trọng điểm như thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương… một lượng lớn lao động nghỉ việc về quê, không quay trở lại, các doanh nghiệp phải tuyển dụng thêm nguồn nhân lực mới. Tuy nhiên, những lao động mới trong thời gian đầu chưa quen với môi trường làm việc mới, các chương trình huấn luyện về an toàn lao động chưa được triển khai kịp thời khiến NLĐ thiếu thông tin, kỹ năng dẫn đến việc không thể tự phòng tránh được TNLĐ khi xảy ra.

Chủ động kiểm soát, phòng ngừa các yếu tố nguy hiểm

Phát biểu khi chủ trì một cuộc họp của Ban chỉ đạo Tháng hành động về An toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) Trung ương được tổ chức vừa qua, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Lê Văn Thanh cho biết, việc tăng cường các biện pháp giảm thiểu rủi ro về ATVSLĐ đã và đang được các cấp bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp quan tâm thực hiện. Tuy nhiên việc giảm thiểu TNLĐ vẫn chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng, vì vậy cần phải tiếp tục thực hiện quyết liệt hơn để cải thiện các điều kiện làm việc tốt hơn cho NLĐ. Thực tế cho thấy, sở dĩ số vụ TNLĐ vẫn có chiều hướng gia tăng do nhiều người sử dụng lao động chưa chú ý thực hiện quy định của pháp luật về quản lý, kiểm soát nguy cơ, rủi ro; nhiều NLĐ chưa được huấn luyện ATVSLĐ, thiếu kiến thức, kỹ năng làm việc an toàn đầy đủ và tác phong công nghiệp còn rất hạn chế, chủ quan. Trong khi đó, chính quyền cơ sở ở một số nơi cũng chưa thực sự quan tâm, dành nguồn lực cho công tác ATVSLĐ.

Để giảm thiểu tình trạng TNLĐ trong thời gian tới, Thứ trưởng Lê Văn Thanh cho biết, Bộ LĐTBXH đã đề nghị các bộ, ngành chỉ đạo các doanh nghiệp thuộc ngành và lĩnh vực quản lý chủ động kiểm tra công tác ATVSLĐ; phối hợp Bộ LĐTBXH thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực có nhiều nguy cơ xảy ra TNLĐ, sự cố nghiêm trọng như: Xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng, dệt may, da giày, khai thác mỏ, khoáng sản đặc biệt là các công trình xây dựng trọng điểm, tiếp giáp với khu dân cư, đông người qua lại, thiết bị nâng, thang máy... Cùng với đó, Bộ LĐTBXH yêu cầu các doanh nghiệp tăng cường triển khai công tác ATVSLĐ, chú trọng đến các hoạt động tự kiểm tra, chủ động kiểm soát phòng ngừa các yếu tố nguy hiểm, có hại tại doanh nghiệp, phòng ngừa TNLĐ do ngã cao, điện giật, vật rơi, đổ sập.