Kinh lá Buông chứa đựng giá trị về kỹ thuật, mỹ thuật, nghệ thuật và có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tâm linh tín ngưỡng tôn giáo của đồng bào dân tộc Khmer.
aa
Kinh lá buông của người Khmer ở An Giang là một trong những di sản văn hóa độc đáo thể hiện sự khéo léo, tài năng sáng tạo trong trình độ kỹ thuật và tri thức của người Khmer.
Đây không chỉ là một di sản văn hóa đại diện cho một tộc người mà còn là di sản văn hóa quý giá của dân tộc Việt Nam cần được gìn giữ, bảo tồn và phát huy.
Theo Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, xuất hiện từ thế kỷ 19, Kinh lá buông được viết bằng tiếng Khmer cổ hay tiếng Pali theo trường phái Thomanadut và Mahainikai. Đây là loại thư tịch cổ quý hiếm khắc chữ trên lá buông của người dân tộc Khmer (gọi là Satra).
Ở An Giang, Kinh lá buông hiện còn lưu giữ trên 100 bộ Kinh Phật tại 30/65 chùa Khmer thuộc hai huyện Tri Tôn và Tịnh Biên. Mỗi bộ Kinh có từ 4 -10 cuốn (quyển), mỗi cuốn có 20-60 lá kinh, mỗi mặt lá có 5 dòng, với khoảng 150 chữ.
Kinh lá Buông là tài liệu quý chứa đựng nhiều triết lý sống, nhân sinh quan theo tinh thần Phật giáo, thơ ca, sử thi, giáo lý của đức Phật răn dạy con người làm điều lành,... chỉ được mở ra thuyết pháp vào những dịp quan trọng như lễ Phật Đản, lễ dâng bông, lễ dâng y cà sa, lễ cúng trăng, lễ cúng ông bà,… của đồng bào dân tộc thiểu số Khmer.
Ngoài kinh Phật, các văn bản viết trên lá Buông còn ghi chép các nội dung về văn học, lịch pháp, y học, những câu chuyện kể về các hiện tượng của đời sống xã hội,…
Đại biểu tìm hiểu các bộ kinh lá buông được trưng bày bên lề hội thảo Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể kinh lá buông tại chùa Sà Lôn, xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. (Ảnh: Công Mạo/TTXVN)
Kinh lá buông có 4 loại gồm kinh Phật; truyện cổ dân gian; hội hè, trò chơi dân gian; bài giáo huấn dân gian. Trong đó, Kinh Phật chạm khắc trên lá buông là tài liệu quý, ghi lại những lời dạy của Phật để truyền cho hậu thế và chỉ được mở ra thuyết pháp vào những dịp quan trọng như lễ Phật Đản, lễ Kathina (lễ dâng bông, dâng y cà sa), lễ Thvai PresKhe (Cúng trăng), Lễ Dolta (Cúng ông bà)...
Theo các sãi cả chùa Khmer, cây lá Buông có hình dáng giống cây cọ, cây thốt nốt. Lá Buông có độ bền cao, để lâu không mục, không bị mối mọt ăn nên dù trải qua nhiều thế kỷ mà những kinh Phật, hay tài liệu cổ được ghi trên lá buông vẫn còn được lưu giữ và còn nguyên giá trị.
Nghệ thuật khắc chữ trên lá buông rất kỳ công. Ngay từ lúc còn là búp trên cây, lá buông đã được chọn và ghép vào khung cây để lá phát triển theo ý muốn, tránh tiếp xúc với ánh sáng mặt trời từ 3-5 tháng, sau đó cắt xuống, mang phơi khô và sử dụng.
Khi khắc chữ trên lá phải sử dụng mũi bút bằng sắt và viết xong dùng vải thấm than trộn với dầu thông rồi nhúng qua dầu lửa để quét lên chữ khắc.
Với những giá trị được trao truyền từ đời này sang đời khác trong các chùa Khmer vùng Bảy Núi, ngày 23/1/2017, tri thức và kỹ thuật viết chữ trên lá Buông của người Khmer tỉnh An Giang được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa Phi Vật thể Quốc gia.
Hiện nay ở các chùa Khmer ở hai huyện Tri Tôn và Tịnh Biên còn rất ít các vị sư sãi biết khắc chữ trên lá Buông. Lý do là để hoàn thành một cuốn kinh lá phải trải qua nhiều công đoạn, tốn rất nhiều công sức, lại đòi hỏi sự khéo léo, lòng đam mê đối với công việc này. Mặt khác, muốn khắc được thì người học phải am tường nội dung của từng loại kinh cũng là điều rất quan trọng vì hầu hết các bộ kinh lá Buông được chạm khắc bằng chữ Khmer cổ và chữ Pali.
Đặc biệt là những năm gần đây, nguyên liệu lá Buông cũng trở nên khan hiếm nên việc chép chữ lá Buông và các bộ kinh lá Buông đang đứng trước nguy cơ thất truyền theo thời gian.
Quang cảnh hội thảo Khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể kinh lá buông” ở An Giang tháng 5/2023. (Ảnh: Công Mạo/TTXVN)
Nhằm bảo tồn và lưu truyền cho thế hệ sau những giá trị đặc sắc Kinh lá Buông, tỉnh An Giang đã phê duyệt Đề án bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Văn hóa Phi Vật thể Quốc gia “Tri thức và kỹ thuật viết chữ trên lá Buông của người Khmer tỉnh An Giang” đến năm 2030.
Cụ thể, đề án được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 (2022-2026), sẽ thực hiện công tác kiểm kê, phân loại các bộ kinh lá Buông trên địa bàn tỉnh theo hệ thống. Triển khai bảo quản trị liệu, phục hồi đối với những di sản kinh lá Buông đã bị hư hỏng và hướng dẫn bảo quản cho các chùa đang lưu giữ kinh lá Buông.
Sau đó, tỉnh sẽ thực hiện tư liệu hóa và số hóa di sản “Tri thức và kỹ thuật viết chữ trên lá Buông của người Khmer tỉnh An Giang.”
Nghệ thuật trình diễn sân khấu Dì kê là loại hình diễn xướng dân gian độc đáo, kết hợp âm nhạc ca kịch dân gian tích hợp múa, đọc thơ của cộng đồng Khmer tại xã Ô Lâm, huyện Tri Tôn.
Song song đó, tỉnh sẽ tổ chức bảo tồn và phát huy giá trị của di sản đã được nhận diện, xây dựng thêm các dị bản của một số bộ kinh lá Buông phục vụ cho công tác giáo dục di sản, phát triển du lịch. Đồng thời, sẽ dịch thuật một số bộ kinh lá Buông tiêu biểu để làm tư liệu tham khảo, nghiên cứu và giới thiệu tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng với nhiều hình thức; đưa vào chương trình học ngoại khóa và các cuộc thi ở các trường học về việc tìm hiểu về di sản.
Giai đoạn 2 (2028-2030), tỉnh sẽ thực hiện xây dựng hồ sơ đăng ký công nhận di sản tư liệu tri thức và kỹ thuật viết chữ trên lá buông của người Khmer ở tỉnh An Giang thuộc chương trình ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương của UNESCO./.
(PLVN) - Những vụ bạo lực học đường nghiêm trọng liên tiếp được ghi nhận khiến dư luận day dứt: Vì sao một vấn nạn đã được cảnh báo, có quy định phòng ngừa và nhiều chương trình giáo dục vẫn tái diễn? Câu trả lời không thể dừng ở việc lên án người gây bạo lực, mà phải nhìn vào trách nhiệm và hành động thực chất của gia đình, nhà trường và toàn xã hội, hướng tới xây dựng một môi trường giáo dục “biết luật, sống đẹp”.
Từ ngày 24 - 26/10/2026, người dân Nha Trang (Khánh Hòa) sẽ được “xuyên không” về Quảng trường Ba Đình năm 1945, nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập qua công nghệ thực tế ảo.
(PLVN) - Từ những khúc Nam ai, Nam bình sâu lắng đến tiếng đàn tranh, đàn nguyệt dìu dặt trên dòng sông Hương, Ca Huế đã trở thành một phần hồn cốt của văn hóa Cố đô. Việc TP Huế xây dựng Hồ sơ khoa học trình UNESCO ghi danh Ca Huế vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại không chỉ mở ra cơ hội nâng tầm giá trị di sản, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo tồn, trao truyền và phát huy nghệ thuật truyền thống trong đời sống đương đại.
(PLVN) - Sau sáp nhập, không gian du lịch Quảng Trị được mở rộng với sự cộng hưởng giữa tài nguyên thiên nhiên, hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, những sản phẩm trải nghiệm mới. Tuy nhiên, khi mùa cao điểm đi qua, tính thời vụ vẫn là “bài toán” cần lời giải. Muốn hút khách quanh năm, Quảng Trị cần biến lợi thế thành những sản phẩm đủ sức tạo ra “lý do để đến”.
Từ ngày 22 - 26/10, Liên hoan Thư pháp Việt Nam lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Hồn Việt qua nét bút” sẽ diễn ra tại di tích Cơ Mật Viện, số 33 Tống Duy Tân, phường Phú Xuân, TP Huế, với nhiều hoạt động trưng bày, giao lưu, tọa đàm và trải nghiệm, góp phần tôn vinh nghệ thuật thư pháp truyền thống, lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư đề xuất miễn phí tham quan tại nhiều bảo tàng, di tích và vườn quốc gia vào Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) hằng năm, nhằm tạo điều kiện để người dân tiếp cận các giá trị lịch sử, văn hóa và thiên nhiên.
(PLVN) - Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), chuỗi hoạt động “Yên Tử - Sắc thu thiền định 2026” tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, thể thao và tâm linh tại phường Yên Tử, thành phố Quảng Ninh.
"Tuần phim Italia tại Việt Nam 2026" do Đại sứ quán Italia tại Việt Nam phối hợp Liên hoan Phim châu Á tại Rome tổ chức trình chiếu 6 tác phẩm đặc sắc không chỉ mang đến cơ hội thưởng thức phim Italia cho khán giả mà còn gợi mở nhu cầu giao lưu, học hỏi giữa giới làm phim hai nước.
(PLVN) – Ngày 18-24/10, tại Khu Liên hợp Thể thao Quảng Ninh (phường Tuần Châu), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Quảng Ninh phối hợp với Liên đoàn Đấu kiếm Việt Nam đăng cai tổ chức Giải Vô địch Đấu kiếm Đông Nam Á năm 2026.
Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam” với chủ đề “Nối vòng tay lớn” do Ban Tuyên giáo Trung ương chỉ đạo, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái Nguyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị tổ chức sẽ diễn ra vào 20h00, ngày 01/11/2026 tại Sân vận động Thái Nguyên (Thái Nguyên), truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 (Đài Truyền hình Việt Nam).
Cuộc tọa đàm “Đợi một nụ cười” do Nhà xuất bản Nhã Nam tổ chức vừa được diễn ra tại Hà Nội chứa đựng biết bao tình yêu thương, những tháng năm vui buồn, những hy vọng và cả những nỗi niềm khó có thể nói hết bằng lời của một người bà đồng hành cùng cháu tự kỷ hòa nhập cuộc sống.
Ngày 21/10, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã làm việc với Vụ Tổ chức cán bộ về kết quả công tác Quý III và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm Quý IV năm 2026. Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh, đồng chí Nguyễn Quang Thái, Phó Bí thư chuyên trách Đảng uỷ Bộ Tư pháp cùng dự.
(PLVN) - Chiều 21/10, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đã chủ trì cuộc họp Ban Tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam về chuẩn bị tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam.
Đối tượng là Lê Kim Anh (30 tuổi, thường trú tại phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai) mới bị khởi tố bị can về tội "Chống người thi hành công vụ". Nữ tài xế này đã khóa cửa xe, tăng ga bỏ chạy trong lúc làm việc với lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT)...
(PLVN) - Một phụ nữ ở xã Đông Hưng (tỉnh Hưng Yên) mới bị Công an xã xử phạt vi phạm hành chính 15 triệu đồng sau khi đăng bình luận sai sự thật, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức trên mạng xã hội Facebook.
Công an TP Đồng Nai triệt phá đường dây thu mua, giết mổ, tiêu thụ khoảng 400 tấn heo bệnh, heo chết, thu lợi bất chính trên 10 tỷ đồng. Cơ quan điều tra đã khởi tố, bắt tạm giam 9 bị can về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”.
PLM - Sáng ngày 20/10, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức họp báo thông tin về Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026. Đồng chủ trì cuộc họp có Thủ trưởng Cục Tuyên huấn, Thủ trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Thủ trưởng Cục Đối ngoại.
(PLM) - Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam bằng chương trình “Khám phá di sản văn hóa Trà Việt”, tôn vinh đóng góp của nữ cán bộ và lan tỏa tinh thần gắn kết, sáng tạo, nhân văn trong toàn ngành.
PLM - Được đầu tư khoảng 395 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh Quảng Ninh và đưa vào sử dụng từ năm 2019, trạm kiểm soát liên ngành Bắc Luân 2 được kỳ vọng là công trình cửa khẩu hiện đại, phục vụ hoạt động xuất nhập cảnh và giao thương Việt Nam - Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khoảng hơn 7 năm vận hành, nhiều hạng mục tại đây đã xuất hiện tình trạng thấm dột, bong tróc, hư hỏng.
(PLM) - Dạy học dự án – Khơi nguồn yêu thương (OLPBL) của cô giáo Trần Thị Hương không chỉ mở ra hành trình khám phá tri thức mà còn là cơ hội để mỗi học sinh trưởng thành qua những trải nghiệm giàu ý nghĩa. Bằng việc kết nối kiến thức với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng với tinh thần sẻ chia, OLPBL góp phần khơi dậy lòng nhân ái, nuôi dưỡng trách nhiệm và lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp. Qua mỗi dự án, học sinh không chỉ học để hiểu, làm để trưởng thành mà còn biết yêu thương, đồng cảm và hành động vì cộng đồng, để mỗi bài học trở thành một hạt mầm gieo nên những điều tử tế trong cuộc sống.
PLM- Phản ánh tới Pháp luật Media – Báo Pháp luật Việt Nam, người dân phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết, thời gian qua, tại khu vực hồ Cánh Chim, đoạn có mương nước chảy qua khu vực trang trại chăn nuôi lợn, nhiều thời điểm xuất hiện tình trạng nước chuyển màu đen đục, bốc mùi khó chịu. Đáng chú ý, gần đây, hiện tượng cá chết hàng loạt tại hồ khiến người dân lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường và đề nghị cơ quan chức năng làm rõ nguyên nhân.
(PLM) - Công chứng trong kỷ nguyên số: AI, Blockchain và bài toán giữ “bộ lọc” an toàn pháp lý cho giao dịch, đầu tư. Tọa đàm quốc tế hé lộ giải pháp rút ngắn thủ tục nhưng không đánh đổi an toàn pháp lý.
(PLM) - Ngày 05/09/2026, Báo Pháp luật Việt Nam đã phản ánh về tình trạng hàng loạt xe tải trọng lớn vận chuyển đất vào khu vực dự án nhà tang lễ Thanh Xuân, phường Khương Đình, Hà Nội khiến đường phố bụi bẩn, đất đá rơi vãi, ảnh hưởng đến đời sống người dân và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
(PLM) - Thu Hà Nội không chỉ níu lòng người bởi nắng vàng, gió heo may mà còn bởi hương cốm xanh dịu nhẹ, thanh tao. Những hạt cốm non gói trong lá sen thơm ngát, mang theo vị ngọt bùi của lúa non và nét tinh tế của đất trời, trở thành thức quà đặc trưng mỗi độ thu về.
Trong không khí thi đua sôi nổi của tuổi trẻ hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam – vào chiều ngày 11/10/2026, Đoàn Thanh niên xã Hương Sơn, TP.Hà Nội đã phối hợp với Đoàn Thanh niên Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức thành công Giải thi đấu Pickleball. Đây không chỉ là sân chơi thể thao lành mạnh, mà còn là dịp để tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa đoàn viên, thanh niên và cán bộ, nhân viên của 2 đơn vị. Qua đây, góp phần thiết thực hưởng ứng phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”.
PLM - Tối 5/10/2026, nước bất ngờ dâng cao, tràn vào nhà dân và cơ sở sản xuất dọc đường ĐT747B, phường Tân Khánh, TP. Hồ Chí Minh. Theo thông tin ghi nhận ban đầu, khoảng 20 ha bị ngập, ảnh hưởng đến nhiều hộ dân và doanh nghiệp. Nước rút, nhưng phía sau là tài sản hư hỏng, hoạt động sản xuất đình trệ và nỗi lo của người dân. Đáng chú ý, một số người dân cho biết chưa từng chứng kiến tình trạng ngập nghiêm trọng như lần này, đặt ra yêu cầu cần sớm làm rõ diễn biến và nguyên nhân sự việc.
