Sẽ rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên cả nước

Theo báo cáo tại cuộc họp, tổng rà soát hệ thống VBQPPL là nhiệm vụ có khối lượng công việc cần triển khai rất lớn, nội dung phức tạp, tác động đến toàn bộ hệ thống VBQPPL hiện hành, chưa có tiền lệ thực hiện. Do đó, việc xây dựng Đề án “Tổng rà soát hệ thống VBQPPL Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” và dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống VBQPPL là cần thiết, phù hợp để kịp thời đề xuất kế hoạch, xác định các giải pháp khoa học, hiệu quả để triển khai thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL. Đề án và Nghị quyết là cơ sở quan trọng, trực tiếp để Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định việc tổng rà soát hệ thống VBQPPL triển khai thống nhất trong cả nước.

Dự thảo Đề án tập trung vào một số nội dung như: xác định đối tượng, phạm vi tổng rà soát hệ thống VBQPPL; đề xuất ban hành Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống VBQPPL; đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL và Ban Chỉ đạo ban hành Kế hoạch tổng rà soát hệ thống VBQPPL; các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL; tổ chức thực hiện.

Dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống VBQPPL được bố cục gồm 4 điều.

Nêu ý kiến tại cuộc họp, bà Phạm Thúy Hạnh, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ đề xuất không thành lập Ban Chỉ đạo mới, mà báo cáo Chính phủ giao Ban Chỉ đạo hiện có thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026. Đối với các cơ quan ngoài Chính phủ như Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Chính phủ có thể mời tham gia các phiên họp của Ban Chỉ đạo để cùng trao đổi, cho ý kiến và tổng hợp kết quả, bảo đảm tính phối hợp và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan.

Về tiến độ triển khai, bà Hạnh đề nghị đẩy nhanh các khâu chuẩn bị để dành tối đa thời gian cho các Bộ, ngành trực tiếp thực hiện rà soát, trong bối cảnh khối lượng văn bản là rất lớn; ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quá trình rà soát bằng cách xây dựng hệ thống thông tin hoặc biểu mẫu báo cáo trực tuyến, cho phép các Bộ, ngành cập nhật dữ liệu trực tiếp, qua đó hỗ trợ hiệu quả công tác tổng hợp, xử lý dữ liệu tại Bộ Tư pháp.

Trao đổi tại cuộc họp về nội dung dự thảo Nghị quyết, ông Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội lưu ý cần quy định rõ trách nhiệm rà soát của từng cơ quan, từng loại văn bản, tránh quy định chung chung dẫn đến lúng túng khi triển khai. Cần xác định rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm rà soát đối với luật, nghị định, thông tư, văn bản liên tịch… do mình chủ trì soạn thảo,bảo đảm phân công minh bạch, tránh chồng chéo và tạo thuận lợi cho cả quá trình thực hiện.

Còn đối với dự thảo Đề án, ông Ngô Trung Thành nêu rõ, cần cụ thể hóa rõ các tiêu chí rà soátVBQPPL, kể cả những yêu cầu liên quan đến hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, phân định rõ nội dung nào thuộc luật, nội dung nào thuộc văn bản dưới luật, nội dung nào giao cho Chính phủ, Bộ, ngành hoặc chính quyền địa phương. Chỉ khi xác định rõ các tiêu chí như vậy thì việc rà soát mới có định hướng rõ ràng, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu thống nhất về tính cần thiết và ý nghĩa của đợt tổng rà soát, coi đây là nhiệm vụ quan trọng, phức tạp, gắn chặt với Đề án hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật. Theo Thứ trưởng, mục tiêu của việc xây dựng Đề án và ban hành Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống VBQPPL không chỉ nhận diện đầy đủ thực trạng hệ thống VBQPPL từ Trung ương đến địa phương mà phải đề xuất giải pháp xử lý cụ thể đối với các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không rõ ràng, thiếu khả thi hoặc cản trở phát triển. Đồng thời góp phần tinh gọn, nâng cao chất lượng, tính minh bạch và hiệu lực của hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu phát biểu kết luận cuộc họp.

Về phạm vi tổng rà soát các VBQPPL, Thứ trưởng thống nhất rà soát các VBQPPL còn hiệu lực thi hành, triển khai từ Trung ương đến địa phương. Về việc đề xuất thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát VBQPPL và Ban Chỉ đạo ban hành Kế hoạch tổng rà soát VBQPPL, Thứ trưởng đề nghị thiết kế 2phương án để báo cáo Chính phủ: một là thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát với nhiệm vụ, quyền hạn rõ ràng; hai là giao trực tiếp trách nhiệm cho Chính phủ tổ chức thực hiện, và quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bảo đảm triển khai hiệu quả và tránh phát sinh tầng nấc trung gian không cần thiết.

Thứ trưởng yêu cầu khẩn trương xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn thống nhất về tiêu chí, cách thức, biểu mẫu rà soát; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để đáp ứng khối lượng công việc lớn; nghiên cứu cơ chế bố trí nguồn lực riêng, đảm bảo tính chủ động cho các Bộ, ngành khi triển khai…