Thủ tướng chỉ rõ 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp 'gỡ khó' trong phát triển nhà ở xã hội

Tham dự Hội nghị có các Phó Thủ tướng cùng 63 điểm cầu tại các địa phương, lãnh đạo Bộ, Ban ngành, đại diện các Hiệp hội Bất động sản, ngân hàng, Tập đoàn, doanh nghiệp xây dựng bất động sản lớn, nhỏ trong cả nước như Vingroup, Sun Group, Becamex, HUD, UDIC, Nam Long, Tổng Công ty 319 Bộ Quốc phòng, Ecopark...

Tại Hội nghị, Thủ tướng khẳng định: “Việc phát triển NƠXH hiện nay là cần thiết. Đây là chủ trương rất rõ của Đảng, Nhà nước ta trong tiến bộ, công bằng, an sinh xã hội nhằm tăng trưởng kinh tế; con người có quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc, trong đó gồm quyền có chỗ ở”.

Thủ tướng đánh giá, vừa qua, việc xây dựng NƠXH đã có kết quả, tiến bộ, chuyển biến nhất định nhưng so với yêu cầu, mong muốn thì chưa đạt; trên địa bàn cả nước đã có 655 dự án nhà ở xã hội đã được triển khai với quy mô 593.428 căn. Tuy nhiên, còn nhiều địa phương có kết quả thực hiện chậm so với kế hoạch đăng ký tại Đề án. Việc giải ngân nguồn vốn tín dụng ưu đãi 120.000 tỷ đồng cho NƠXH còn chậm và có khó khăn. Vẫn còn vướng mắc, khó khăn của các doanh nghiệp đầu tư NƠXH trong tiếp cận đất đai, thủ tục đầu tư xây dựng, chỉ định thầu, tín dụng, chính sách ưu đãi…

Thủ tướng chỉ rõ 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp với các bộ ngành, địa phương, cụ thể:

Thứ nhất, về thể chế, Bộ Xây dựng chủ trì, rà soát lại thể chế, quy trình, thủ tục vướng mắc ở điểm nào, ai giải quyết, làm trong bao lâu, khi nào có kết quả, "rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm"; tại các luật, nghị định, thông tư thì cơ quan nào phải sửa và đề xuất Chính phủ, trình Quốc hội. Nhấn mạnh phải có chính sách ưu đãi, Thủ tướng yêu cầu việc này phải trình trong tháng 3, chậm nhất trong tháng 4.

Thứ hai, về quy hoạch, các địa phương phải quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch NƠXH phù hợp, chậm nhất trong quý II phải xong, nếu vướng mắc thì đề xuất.

Thứ ba, Bộ Xây dựng rà soát lại tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức liên quan nhà ở xã hội (như chiều cao, vật liệu xây dựng…).

Thứ tư, về hạ tầng, các địa phương phải phát triển đồng bộ hạ tầng, đáp ứng yêu cầu, nếu cần thì đầu tư công; có thể chỉ định thầu đồng bộ giữa dự án NƠXH và hạ tầng, quan trọng là phải phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Thứ năm, về cơ chế vốn cho dự án nhà ở xã hội, Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu lãi suất phù hợp; có thể tăng lãi suất phù hợp nhưng phải làm nhanh, nếu dự án kéo dài thì lãng phí thời gian, công sức, niềm tin, phải làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó.

Thứ sáu, về huy động nguồn lực, Thủ tướng yêu cầu thành lập quỹ nhà ở quốc gia (Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc chỉ đạo Bộ Tài chính, hoàn thành trong tháng 3/2025); phê duyệt danh sách người được mua, thuê mua, thuê NƠXH trên cơ sở dữ liệu dân cư tích hợp với các tiêu chuẩn, tiêu chí; cơ chế hỗ trợ giải phóng mặt bằng của địa phương; huy động nguồn lực xã hội, người dân, hợp tác công tư; nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội… NHNN không tính tín dụng cho vay NƠXH vào 'room' tín dụng của các ngân hàng.

Thứ bảy, Văn phòng Chính phủ chủ trì, rà soát, cắt giảm ít nhất 30% thủ tục hành chính trong năm 2025. Người có nhu cầu phải chờ 5 năm, 10 năm mới có NƠXH thì không có tác dụng nhiều.

Thứ tám, Bộ Xây dựng giao Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức cuộc thi thiết kế kiến trúc NƠXH, với giải thưởng từ ngân sách nhà nước, triển khai trước 30/4/2025.

Thứ chín, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Thứ mười, các cơ quan báo chí truyền thông đẩy mạnh các chương trình thúc đẩy NƠXH, tạo động lực, truyền cảm hứng cho toàn xã hội, người dân, doanh nghiệp, biểu dương những cách làm hay, kinh nghiệm tốt…

Toàn cảnh Hội nghị. (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Báo cáo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, đến nay trên địa bàn cả nước có 10 địa phương đã đưa chỉ tiêu phát triển NƠXH vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm và 5 năm của địa phương. Đã có 30 địa phương ban hành kế hoạch triển khai Đề án. Còn 33 đơn vị chưa triển khai. Mục tiêu năm 2025, sẽ hoàn thành xây dựng 100.000 căn nhà ở xã hội. Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng nghiên cứu, chủ trì xây dựng Nghị quyết thí điểm về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển NƠXH.

Với vai trò là doanh nghiệp Nhà nước thuộc Bộ Xây dựng, Tổng công ty HUD xác định phát triển NƠXH là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và đã dành một phần nguồn lực quan trọng để chủ động triển khai đầu tư các dự án nhà ở xã hội tại nhiều địa phương trong cả nước.

Đại diện Tổng công ty HUD phát biểu. (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

HUD đã hoàn thành bàn giao, đưa vào sử dụng khoảng 3.500 căn hộ. Từ nay đến năm 2026, Tổng công ty triển khai các dự án nhà ở xã hội với 2.800 căn hộ và hướng tới mục tiêu 17.500 căn hộ NƠXH đến năm 2030. HUD kiến nghị áp dụng phương thức chỉ định thầu đối với các dự án đã có nhà đầu tư đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Đại diện Tập đoàn Vingroup phát biểu.

Tập đoàn Vingroup đăng ký từ nay đến năm 2030 xây dựng 500.000 căn hộ NƠXH và có hai kiến nghị: “Thứ nhất, kiến nghị Thủ tướng cho phép các địa phương được chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư. Thứ hai, cho phép các địa phương rút ngắn thủ tục hoặc cho làm song song. Cần giao thẳng cho đơn vị đủ năng lực để triển khai nhanh”.

Đại diện Tập đoàn Viglacera phát biểu (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Đại diện Tập đoàn Viglacera sẵn sàng phối hợp với các tổ chức để triển khai các biện pháp khoa học công nghệ để sản xuất ra những bộ sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường và đưa sử dụng. Viglacera có 2 đề xuất: “Thứ nhất, đề nghị giao thẳng cho đơn vị nào đủ năng lực không cần đấu thầu để làm cho nhanh vì thủ tục này tốn rất nhiều thời gian. Thứ hai, hiện nay chúng tôi đang triển khai các dự án nhà ở xã hội tại các khu công nghiệp và muốn cho thuê lại từ các chủ đầu tư NƠXH, cần cơ chế cụ thể".

Đại diện Becamex phát biểu. (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Đại diện Becamex cho rằng, cần sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính quyền và doanh nghiệp từ Trung ương đến địa phương với nhiệm vụ, trách nhiệm cụ thể, giao tiến độ thực hiện. Cần sớm xây dựng quỹ nhà ở quốc gia gắn với cơ sở dữ liệu về dân số, thu nhập, từ đó chúng ta có sự chuẩn bị về kế hoạch xây dựng, phát triển, tránh sự bị động.

Đại diện Tập đoàn Kim Oanh phát biểu. (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Chủ tịch Tập đoàn Kim Oanh cho biết đặt mục tiêu phát triển 40.000 căn NƠXH từ nay đến năm 2028 và đề xuất có thể áp dụng mô hình nhà bê tông lắp ghép: thi công nhanh, tiết kiệm chi phí, bền vững 50 năm, phù hợp địa chất yếu. Tập đoàn kiến nghị: Đảm bảo chương trình tín dụng cho vay 120.000 tỷ đồng và lãi suất ổn định 10 năm; đánh giá lại nhu cầu thực tế; tạo cơ chế hỗ trợ quỹ đất, đặc biệt tại TP HCM.

Đại diện Tập đoàn Hoàng Quân phát biểu. (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Đại diện Tập đoàn Hoàng Quân thông tin, đã đăng ký thực hiện 50.000 căn NƠXH từ năm 2022 đến năm 2030 để đồng hành cùng với mục tiêu của Chính phủ. Tính đến nay, công ty đã triển khai xây dựng chuỗi 24 dự án nhà ở xã hội với hơn 35.000 căn. Tập đoàn kiến nghị thành lập Ban chỉ đạo Quốc gia về NƠXH.

Đại diện Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị (UDIC) (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Theo đại diện Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị (UDIC), thông qua thực tiễn làm việc với các chủ đầu tư về NƠXH cũng như vai trò là chủ đầu tư, UDIC nhận thấy có 4 nhóm vấn đề về vướng mắc, khó khăn như quỹ đất và thời gian phê duyệt dự án; cơ chế ưu đãi với nhà đầu tư; ưu đãi tín dụng; thủ tục hành chính.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đánh giá cao Bộ Xây dựng trong nỗ lực xây dựng NƠXH bằng các chính sách tốt nhất trong vòng 30 năm qua. Để làm tốt hơn việc xây dựng NƠXH, ông đưa ra một số giải pháp và đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao cho Bộ Xây dựng phối hợp với các Bộ ngành xây dựng Đề án phát triển nhà ở thương mại giá rẻ và cơ chế hỗ trợ người trẻ mua nhà.

Phó Chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường tại điểm cầu (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường thông tin, Thủ tướng giao TP HCM từ nay đến năm 2030 tập trung xây dựng 69.300 căn NƠXH. Tuy nhiên, trên cơ sở chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở Thành phố đã đưa ra từ trước, chỉ tiêu của Thành phố phấn đấu cao hơn (93.000 căn NƠXH cho giai đoạn từ nay cho đến 2030). Toàn hệ thống TP HCM đã vào cuộc, kể cả Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân.

GS.TS Hoàng Văn Cường phát biểu (Ảnh VGP/Nhật Bắc)

Với Quyết định số 444/QĐ-TTg ngày 27/2/2025, Thủ tướng Chính phủ đã giao nhiệm vụ phát triển NƠXH cho các địa phương. Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, đại biểu Quốc hội khoá XV, cần sự phối hợp "tam giác" giữa chính quyền, doanh nghiệp và ngân hàng sẽ mang lại hiệu quả cao hơn, đặc biệt trong năm 2025 – thời điểm then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8%. Việc phát triển NƠXH không chỉ giải quyết nhu cầu an cư mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sống và tạo xung lực kinh tế - xã hội bền vững.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng. Ảnh VGP/Nhật Bắc

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng cho biết: Đề án 06 của Bộ Công an có thể giúp nắm được những đối tượng cần nhà ở theo các nhu cầu khác nhau. Các doanh nghiệp tham gia hôm nay đều vì cộng đồng nên chúng ta cũng phải có những chính sách hỗ trợ về thuế đất, lãi suất, chỉ định nhà đầu tư, giảm bớt thủ tục…

"Đối với 2 chương trình của ngân hàng là gói 145.000 tỷ đồng và chương trình cho vay tín dụng với người trẻ dưới 35 tuổi, NHNN đã kêu gọi các ngân hàng có trách nhiệm với chỉ đạo này và lãi suất ưu đãi chỉ 1-3% đã thấp hơn thông thường. Dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, chúng tôi đã kêu gọi được 9 ngân hàng đăng ký khoảng 45-55 ngàn tỷ đồng để cho vay trong thời gian 15 năm và lãi suất thấp hơn khoảng 1-3%", Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nói.

Về các kiến nghị của doanh nghiệp, Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ tổng hợp, báo cáo Chính phủ.

Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp triển khai các dự án NƠXH thực hiện đúng quy định, không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng. Đối với các dự án NƠXH đã lựa chọn chủ đầu tư, các chủ đầu tư cần khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý để khởi công xây dựng theo các đồ án quy hoạch và chấp thuận chủ trương đầu tư đã được phê duyệt.

Với các địa phương, Thủ tướng yêu cầu đối với các dự án đã khởi công xây dựng thì phải quyết tâm hoàn thành, đưa vào sử dụng ngay trong năm 2025. Hà Nội và TP HCM nâng cao trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, gương mẫu, đi đầu trong việc thúc đẩy phát triển NƠXH, hoàn thành mục tiêu được giao tại Đề án; mỗi địa phương phải hoàn thành 100.000 căn hộ tới năm 2030, cùng với đó thực hiện nghiêm quy định về việc dành quỹ đất làm nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp và 20% quỹ đất ở trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị để đầu tư phát triển nhà ở xã hội theo pháp luật.

Tại các địa phương có nhu cầu NƠXH phải quy hoạch, bố trí các dự án nhà ở xã hội độc lập tại các vị trí phù hợp, thuận tiện, có quy mô phù hợp, đầy đủ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; bố trí kinh phí, tổ chức giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch làm NƠXH để triển khai các thủ tục lựa chọn chủ đầu tư.

Thủ tướng đồng thời chỉ đạo Bộ Công an vào cuộc, xử lý nghiêm các vụ việc lừa đảo, vi phạm pháp luật trong phát triển NƠXH.

Gia Hồng