Thứ ba 21/04/2026 21:02
Home | Văn hóa - Giải trí | Tưởng niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy

Tưởng niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy

(PLM) - Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy, Pháp luật Media - Báo Pháp luật Việt Nam điểm lại những dấu son trong cuộc đời và sự nghiệp của một nghệ sĩ tài hoa, người đã để lại cho đời một gia tài âm nhạc và các nghiên cứu đồ sộ.

Cố nhạc sĩ Phạm Duy

Nhạc sĩ Phạm Duy, tên thật là Phạm Duy Cẩn, sinh ngày 5/10/1921, tại phố Hàng Cót, Hà Nội. Ông xuất thân trong gia đình văn nghiệp khi cha ông là Phạm Duy Tốn, được xem như nhà văn xã hội đầu tiên của nền văn học mới đầu thế kỷ 20. Phạm Duy học vỡ lòng tại trường Hàng Thùng, học tiểu học tại trường Hàng Vôi. Năm 1936, ông vào học ở trường Thăng Long, một cái nôi của cách mạng. Thầy dạy ông có Võ Nguyên Giáp. Năm 1940, ông thi đỗ vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, học thầy Tô Ngọc Vân; chung lớp với ông có Bùi Xuân Phái.

Từ nhỏ, ông đã biết chơi guitar, mandolin. Tình yêu âm nhạc đã thôi thúc chàng thanh niên Phạm Duy tự mày mò học nhạc cổ điển, rồi tập sáng tác dù chưa từng học qua một trường lớp âm nhạc nào.

Nhạc sĩ Phạm Duy và nhà thơ Lưu Trọng Lư thời trẻ (Ảnh: tư liệu).

Nhạc sĩ Phạm Duy là người khởi xướng, định hướng nhiều trào lưu, phong cách mới cho âm nhạc hiện đại Việt Nam, đặc biệt là trong thể loại tình ca, viết về tình yêu con người, tình yêu quê hương và đất nước. Nhạc của ông thanh thoát, nhẹ nhàng, kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm nhạc cổ truyền Việt Nam với âm nhạc hàn lâm phương Tây, tạo nên một phong cách riêng, với nhiều tác phẩm lớn có tính đột phá, ảnh hưởng tới phong cách nhiều nhạc sĩ thuộc các thế hệ sau này.

Nhạc sĩ nổi danh ngay từ sáng tác đầu tay Cô hái mơ, viết năm 1942, khi mới 21 tuổi, phổ theo thơ của Nguyễn Bính. Với giai điệu nhẹ nhàng và da diết, ca khúc này nhanh chóng được đông đảo người yêu nhạc đón nhận. Sau Cô hái mơ, ông cho ra đời một loạt nhạc phẩm trữ tình như: Cây đàn bỏ quên, Khối tình Trương Chi…

Kiếp cầm ca rong ruổi nay đây mai đó giúp ông có cơ hội đi dọc theo chiều dài đất nước, tiếp xúc với nhiều người, nhiều phong cách văn hóa. Chính nguồn cảm xúc dạt dào, đầy hứng khởi, cùng những điều mới mẻ thu thập sau nhiều chuyến đi đã trở thành chất liệu tuyệt vời để tạo nên nhiều tác phẩm đặc sắc như: Gươm tráng sĩ, Chiến sĩ vô danh, Chinh phụ ca, Thu chiến trường, Tiếng hát trên sông Lô, Bà mẹ Gio Linh...

Cuối thập niên 1940, nhạc sĩ Phạm Duy tham gia kháng chiến và viết nhiều ca khúc cổ vũ tinh thần yêu nước cũng như tinh thần hăng say lao động của người dân. Một số tác phẩm tiêu biểu của thời kỳ này là: Nương chiều, Nhớ người ra đi, Nhớ người thương binh, Gánh lúa, Quê nghèo, Bà mẹ quê…

Nhạc sĩ Phạm Duy trong ngày cưới tại chiến khu Việt Bắc năm 1949 (Ảnh: tư liệu).

Sau khi sang Pháp du học và nghiên cứu sâu hơn về âm nhạc trong hơn 3 năm (1952-1955), bên cạnh việc tiếp tục sáng tác những bài hát mượn chất liệu dân gian, ông có thêm dòng nhạc về tình yêu đôi lứa và thân phận con người, với nhạc điệu hiện đại, mang nhiều cung bậc cảm xúc hơn, như: Nước mắt rơi, Đường chiều lá rụng, Đừng xa nhau, Thương tình ca, Tìm nhau, Con đường tình ta đi, Nghìn trùng xa cách, Chỉ chừng đó thôi, Trả lại em yêu…

Thập niên 1960 và nửa đầu thập niên 1970 là thời kỳ sáng tác sung mãn và đỉnh cao nhất của nhạc sĩ Phạm Duy. Không có chủ đề nào mà không có dấu chân mang tính khai phá của ông. Ngoài các nhạc phẩm về tình yêu, về quê hương, đất nước, ông còn sáng tác cả nhạc thiếu nhi, nhạc trẻ, nhạc trường ca, đạo ca, thiền ca, tâm ca…

Nhưng nổi bật trong các tác phẩm âm nhạc của ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm hưởng cổ truyền của nhạc Việt Nam với những yếu tố hàn lâm của nhạc phương Tây. Trong đó, tình yêu quê hương và tình cảm dân tộc được thể hiện tập trung nhất ở những thể loại âm nhạc mà ông tự đặt ra. Với thể loại “Tình tự dân tộc”, đó là bộ ba ca khúc mang những cái tên rất mộc mạc: Bà mẹ quê, Em bé quê, Vợ chồng quê. Với “Tình ca quê hương”, đó là các ca khúc Tình hoài hươngTình ca.

Bên cạnh đó, nhạc sĩ Phạm Duy cũng là một trong những người đầu tiên viết lời Việt cho nhạc nước ngoài. Từ thời thập niên 1940, ông đã viết lời cho nhạc cổ điển, đến thập niên 1960-1970 thì viết lời cho nhiều bài nhạc Mỹ đương đại. Trong đó có đến hàng chục ca khúc của các nhà soạn nhạc thế giới được ông đặt lời Việt rất thành công, như bản Dạ khúc của Schubert, Mơ mộng của Schumann...

Ngoài sáng tác và biểu diễn, nhạc sĩ Phạm Duy còn có nhiều công trình khảo cứu về âm nhạc Việt Nam có giá trị.

Ở tuổi 93, nhạc sĩ Phạm Duy ra đi, để lại di sản sáng tác đồ sộ cùng tình yêu trọn đời dành cho âm nhạc.


Trần Đức Anh ()
Bài liên quan
Tin bài khác
Hiện thực hóa Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hoá - Xã hội ASEAN tại Việt Nam giai đoạn 2026-2035

Hiện thực hóa Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hoá - Xã hội ASEAN tại Việt Nam giai đoạn 2026-2035

(PLVN) - Ngày 21/4, Bộ Nội vụ chủ trì tổ chức Hội nghị tuyên truyền và hướng dẫn xây dựng Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030 triển khai Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam giai đoạn 2026-2035.
Hà Nội tăng tốc làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón cao điểm du lịch lễ

Hà Nội tăng tốc làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón cao điểm du lịch lễ

(PLM) - Kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương cùng dịp Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Ngày Quốc tế Lao động 1/5 đang cận kề, mở ra mùa cao điểm du lịch lớn trong năm. Trước áp lực chi phí đi lại gia tăng và xu hướng tiêu dùng thay đổi, ngành du lịch Hà Nội chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm vừa thu hút du khách, vừa kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu.
"Bước chậm cùng con": Hành trình xúc động của người mẹ có con mãi là em bé

"Bước chậm cùng con": Hành trình xúc động của người mẹ có con mãi là em bé

Ngày 18/4, Tiến Sĩ Cao Thị Hồng Phương, giảng viên trường Đại học sư phạm Hà Nội chính thức được ra mắt độc giả cuốn sách "Bước chậm cùng con". Cuốn sách kể lại hành trình vô cùng xúc động và nghị lực của người mẹ con mãi là một em bé.
Khám phá văn hóa độc đáo tại "Lễ hội Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc 2026"

Khám phá văn hóa độc đáo tại "Lễ hội Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc 2026"

Với slogan “Cảm nhận Hàn Quốc của bạn”, Lễ hội Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc 2026 sẽ giới thiệu những nét hấp dẫn, đa dạng của văn hóa Hàn Quốc.
Phát hiện hang động mới có thác nước sâu khoảng 350m tại Phong Nha - Kẻ Bàng

Phát hiện hang động mới có thác nước sâu khoảng 350m tại Phong Nha - Kẻ Bàng

Một hang động mới sâu khoảng 350m, có thác nước bên trong vừa được phát hiện tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị; hiện các chuyên gia đang tiếp tục khảo sát, làm rõ giá trị.
Lan tỏa văn hóa đọc - Kết nối tri thức phục vụ hoạt động của Quốc hội

Lan tỏa văn hóa đọc - Kết nối tri thức phục vụ hoạt động của Quốc hội

(PLVN) - Sáng 20/4, tại Nhà Quốc hội, Vụ Thông tin và Thư viện, Văn phòng Quốc hội đã tổ chức hoạt động trưng bày, giới thiệu sách để hưởng ứng ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026. Qua đó, hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị: “Văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh con người Việt Nam”.
Giải leo núi Bước chân trên mây mùa 3 sẽ diễn ra tại Lai Châu

Giải leo núi Bước chân trên mây mùa 3 sẽ diễn ra tại Lai Châu

Ngày 20/4, Đoàn công tác Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu để chuẩn bị cho công tác tổ chức Giải leo núi Bước chân trên mây - mùa 3- năm 2026.
Hà Nội tăng tốc làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón cao điểm du lịch lễ

Hà Nội tăng tốc làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón cao điểm du lịch lễ

(PLM) - Kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương cùng dịp Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Ngày Quốc tế Lao động 1/5 đang cận kề, mở ra mùa cao điểm du lịch lớn trong năm. Trước áp lực chi phí đi lại gia tăng và xu hướng tiêu dùng thay đổi, ngành du lịch Hà Nội chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm vừa thu hút du khách, vừa kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu.
Giải U17 Đông Nam Á: chủ nhà Indonesia bị loại

Giải U17 Đông Nam Á: chủ nhà Indonesia bị loại

U17 Việt Nam gặp U17 Australia tại bán kết, trong khi đó chủ nhà Indonesia bị loại.
Đình Bắc ghi bàn, Công an Hà Nội vẫn dẫn đầu bảng

Đình Bắc ghi bàn, Công an Hà Nội vẫn dẫn đầu bảng

Thắng Công an TPHCM 3-0 trên sân khách, Công an Hà Nội vững vàng trong cuộc đua vô địch V.League 2025/26.
Mưa lớn không cản nổi hàng nghìn người hành hương về đất Tổ

Mưa lớn không cản nổi hàng nghìn người hành hương về đất Tổ

Dù thời tiết không thuận lợi với những đợt mưa kéo dài, dòng người hành hương vẫn không ngừng đổ về núi Nghĩa Lĩnh (Phú Thọ), tạo nên một không khí trang nghiêm, thành kính, đồng thời phản ánh rõ sức hút bền bỉ của lễ hội cũng như đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Tưởng niệm 696 năm Đệ Nhị tổ Pháp Loa Tôn giả nhập niết bàn

Tưởng niệm 696 năm Đệ Nhị tổ Pháp Loa Tôn giả nhập niết bàn

(PLVN) - Ngày 19/4 tại Cung Trúc Lâm Yên Tử, phường Yên Tử, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh tổ chức Đại lễ cầu an và Tưởng niệm 696 năm Trúc Lâm Đệ Nhị tổ Pháp Loa Tôn giả nhập niết bàn (1330-2026).
bao-anh-land
happer-vn
Hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy hệ thống đăng ký biện pháp bảo đảm

Hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy hệ thống đăng ký biện pháp bảo đảm

Ngày 21/4, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp phối hợp với Sở Tư pháp, TP.HCM tổ chức Tọa đàm Tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP ngày 30/11/2022 của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm (Nghị định số 99).
Chuyển đổi xanh cần nền tảng pháp luật vững chắc

Chuyển đổi xanh cần nền tảng pháp luật vững chắc

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh trở thành xu thế tất yếu gắn với mục tiêu phát triển bền vững, yêu cầu hoàn thiện chính sách, pháp luật đang đặt ra ngày càng cấp thiết. Các chuyên gia cho rằng thách thức không chỉ nằm ở việc xây dựng quy định mà còn ở khả năng đưa pháp luật vào thực tiễn một cách hiệu quả.
Tiếp tục đổi mới căn bản tư duy về công tác dân tộc và chính sách dân tộc

Tiếp tục đổi mới căn bản tư duy về công tác dân tộc và chính sách dân tộc

Chiều tối 20/4, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã gặp mặt các đại biểu Quốc hội khóa XVI là người dân tộc thiểu số.
Khởi tố 11 đối tượng tổ chức đánh bạc và đánh bạc qua mạng với số tiền hàng tỉ đồng

Khởi tố 11 đối tượng tổ chức đánh bạc và đánh bạc qua mạng với số tiền hàng tỉ đồng

(PLVN) - Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Hưng Yên vừa ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố 11 bị can tại nhiều tỉnh, thành phố về các tội Tổ chức đánh bạc và Đánh bạc trên mạng Internet, với tổng số tiền giao dịch lên tới hàng tỉ đồng.
Lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ngãi thu giữ 377 kg chất rắn, nghi là thuốc nổ

Lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ngãi thu giữ 377 kg chất rắn, nghi là thuốc nổ

Thông tin từ Phòng Phòng chống tội phạm, vi phạm Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2, Đội Đặc nhiệm Phòng chống ma túy và tội phạm (Bộ đội Biên phòng Quảng Ngãi) đã chủ trì phối hợp với Phòng Phòng chống tội phạm, vi phạm Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 và Công an xã Vạn Tường bắt giữ 377 kg chất rắn, nghi là thuốc nổ.
Bắt đối tượng dùng ô tô đi trộm cắp tài sản tại các xe container ở khu vực cửa khẩu

Bắt đối tượng dùng ô tô đi trộm cắp tài sản tại các xe container ở khu vực cửa khẩu

Lực lượng Công an tỉnh Lạng Sơn đã bắt giữ được đối tượng dùng xe ô tô đi vào khu vực cửa khẩu, lợi dụng đêm tối trộm cắp tài sản tại các xe container.
Dự án nút giao vành đai 3,5 - Đại lộ Thăng Long dần thành hình

Dự án nút giao vành đai 3,5 - Đại lộ Thăng Long dần thành hình

(PLM) - Sau hơn một năm thi công kể từ khi khởi công vào cuối tháng 2/2025, công trình nút giao khác mức vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long đã dần thành hình, gồm các nhánh tuabin kết hợp hầm trực thông.

Dấu ấn vận hành Chính quyền 2 cấp tại Vinh Phú

Dấu ấn vận hành Chính quyền 2 cấp tại Vinh Phú

PLM - Phường Vinh Phú hiện là một trong những địa bàn trọng điểm của tỉnh Nghệ An trong việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với quy mô dân số hơn 74.000 nhân khẩu, sáp nhập từ 4 đơn vị hành chính, và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp – nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn cấp trung gian. Đó là bài toán chưa từng có tiền lệ mà Vinh Phú tại Nghệ An đang trực tiếp giải quyết. Không còn khâu trung gian, hàng núi thủ tục đổ dồn trực tiếp về cơ sở. Áp lực là điều khó tránh khỏi.

Giải leo núi Bước chân trên mây mùa 3 sẽ được tổ chức tại tỉnh Lai Châu

Giải leo núi Bước chân trên mây mùa 3 sẽ được tổ chức tại tỉnh Lai Châu

(PLM) - Ngày 20/4, Đoàn công tác Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu để chuẩn bị cho công tác tổ chức Giải leo núi Bước chân trên mây mùa thứ 3 năm 2026.

Giải leo núi Chinh phục đỉnh Tả Liên Sơn: Định vị phát triển du lịch Lai Châu - Kỳ vĩ và bản sắc

Giải leo núi Chinh phục đỉnh Tả Liên Sơn: Định vị phát triển du lịch Lai Châu - Kỳ vĩ và bản sắc

Chiều ngày 19/4, tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu, đã diễn ra Lễ bế mạc, Tổng kết và trao giải cho hơn 300 vận động viên tham gia Chinh phục đỉnh Tả Liên Sơn. Năm 2026 là lần thứ 4 liên tiếp, tỉnh Lai Châu tổ chức thành công giải leo núi với quy mô hơn 300 vận động viên tham gia, khẳng định sức hút của sân chơi thể thao mạo hiểm, giàu tính thử thách và trải nghiệm.

Nghĩa cử cao đẹp của lãnh đạo phòng CSGT Nghệ An: Cứu người gặp nạn trên đường đi công tác

Nghĩa cử cao đẹp của lãnh đạo phòng CSGT Nghệ An: Cứu người gặp nạn trên đường đi công tác

Sáng ngày 18/4/2026, trong quá trình di chuyển đi công tác, đồng chí Trung tá Hoàng Lê Anh, Phó Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Nghệ An cùng đồng chí Trung tá Nguyễn Khánh Dũng, Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 4, khi đi qua đường Hồ Tùng Mậu, phường Trường Vinh đã phát hiện một người dân gặp nạn bên đường, cần được đưa đi cấp cứu khẩn cấp.

Bản Tin Y Tế Số 2: Kỳ tích y khoa - Giữ sự sống cho thai nhi thứ hai trong ca song sinh đặc biệt

Bản Tin Y Tế Số 2: Kỳ tích y khoa - Giữ sự sống cho thai nhi thứ hai trong ca song sinh đặc biệt

(PLM) - Cặp song thai kỳ tích: Bé thứ hai chào đời cách chị 13 tuần—một ca sinh phi thường tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chứng tỏ sức mạnh tình mẫu tử và đột phá y khoa Việt Nam.

Phường Kỳ Sơn, Phú Thọ: Đường giao thông bị lập rào chắn vì đi xuyên qua đất của người dân?

Phường Kỳ Sơn, Phú Thọ: Đường giao thông bị lập rào chắn vì đi xuyên qua đất của người dân?

PLM - Nhiều năm qua, người dân xóm Hang Nước, xã Mông Hóa, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình ( Nay là xóm Nước Hang, phường Kỳ Sơn, tỉnh Phú Thọ ) vẫn lưu thông ổn định trên tuyến đường liên xóm từ ngã ba đồi Rọc Khoai đi vào dự án khu du lịch Hồ Dụ và nghĩa địa của xóm. Chỉ từ khi có một số người dân lập hàng rào sắt ra giữa đường, tuyến đường này không còn an toàn và giữ được hiện trạng như vốn có.

Đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy luật trong bối cảnh mới

Đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy luật trong bối cảnh mới

(PLM) - Ngày 16/4/2026, tại Trường Đại học Luật Hà Nội đã diễn ra Hội thảo quốc gia với chủ đề “Đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy luật tại các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam trong bối cảnh mới”. Sự kiện do Trường Đại học Luật Hà Nội phối hợp với Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức.

Cảnh báo thời tiết cực đoan có thể xảy ra vào ngày 16-17 /4 tại miền Bắc

Cảnh báo thời tiết cực đoan có thể xảy ra vào ngày 16-17 /4 tại miền Bắc

PLM - Theo trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn, từ ngày 16-17/4/2026, miền Bắc và miền Trung sẽ chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh, nguy cơ xảy ra mưa dông, lốc sét và có thể sẽ có mưa đá

Hà Nội: Quốc lộ 1 đoạn Kim Liên - Cầu Giẽ sẽ được mở rộng lên 10 làn xe

Hà Nội: Quốc lộ 1 đoạn Kim Liên - Cầu Giẽ sẽ được mở rộng lên 10 làn xe

UBND TP Hà Nội vừa ban hành quyết định số 1878 về việc phê duyệt phương án, vị trí tuyến đường quốc lộ 1, tỷ lệ 1/500 đoạn từ nút giao Vành đai 1 - hầm Kim Liên đến nút giao cầu Giẽ. Theo đó, tuyến đường dài 36,3km sẽ được mở rộng lên 90m gồm thành phần đường chính 10 làn xe, đường gom hai bên mỗi bên 3 làn xe.