Thứ hai 02/03/2026 19:26
Home | Văn hóa - Giải trí | Tưởng niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy

Tưởng niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy

(PLM) - Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy, Pháp luật Media - Báo Pháp luật Việt Nam điểm lại những dấu son trong cuộc đời và sự nghiệp của một nghệ sĩ tài hoa, người đã để lại cho đời một gia tài âm nhạc và các nghiên cứu đồ sộ.

Cố nhạc sĩ Phạm Duy

Nhạc sĩ Phạm Duy, tên thật là Phạm Duy Cẩn, sinh ngày 5/10/1921, tại phố Hàng Cót, Hà Nội. Ông xuất thân trong gia đình văn nghiệp khi cha ông là Phạm Duy Tốn, được xem như nhà văn xã hội đầu tiên của nền văn học mới đầu thế kỷ 20. Phạm Duy học vỡ lòng tại trường Hàng Thùng, học tiểu học tại trường Hàng Vôi. Năm 1936, ông vào học ở trường Thăng Long, một cái nôi của cách mạng. Thầy dạy ông có Võ Nguyên Giáp. Năm 1940, ông thi đỗ vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, học thầy Tô Ngọc Vân; chung lớp với ông có Bùi Xuân Phái.

Từ nhỏ, ông đã biết chơi guitar, mandolin. Tình yêu âm nhạc đã thôi thúc chàng thanh niên Phạm Duy tự mày mò học nhạc cổ điển, rồi tập sáng tác dù chưa từng học qua một trường lớp âm nhạc nào.

Nhạc sĩ Phạm Duy và nhà thơ Lưu Trọng Lư thời trẻ (Ảnh: tư liệu).

Nhạc sĩ Phạm Duy là người khởi xướng, định hướng nhiều trào lưu, phong cách mới cho âm nhạc hiện đại Việt Nam, đặc biệt là trong thể loại tình ca, viết về tình yêu con người, tình yêu quê hương và đất nước. Nhạc của ông thanh thoát, nhẹ nhàng, kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm nhạc cổ truyền Việt Nam với âm nhạc hàn lâm phương Tây, tạo nên một phong cách riêng, với nhiều tác phẩm lớn có tính đột phá, ảnh hưởng tới phong cách nhiều nhạc sĩ thuộc các thế hệ sau này.

Nhạc sĩ nổi danh ngay từ sáng tác đầu tay Cô hái mơ, viết năm 1942, khi mới 21 tuổi, phổ theo thơ của Nguyễn Bính. Với giai điệu nhẹ nhàng và da diết, ca khúc này nhanh chóng được đông đảo người yêu nhạc đón nhận. Sau Cô hái mơ, ông cho ra đời một loạt nhạc phẩm trữ tình như: Cây đàn bỏ quên, Khối tình Trương Chi…

Kiếp cầm ca rong ruổi nay đây mai đó giúp ông có cơ hội đi dọc theo chiều dài đất nước, tiếp xúc với nhiều người, nhiều phong cách văn hóa. Chính nguồn cảm xúc dạt dào, đầy hứng khởi, cùng những điều mới mẻ thu thập sau nhiều chuyến đi đã trở thành chất liệu tuyệt vời để tạo nên nhiều tác phẩm đặc sắc như: Gươm tráng sĩ, Chiến sĩ vô danh, Chinh phụ ca, Thu chiến trường, Tiếng hát trên sông Lô, Bà mẹ Gio Linh...

Cuối thập niên 1940, nhạc sĩ Phạm Duy tham gia kháng chiến và viết nhiều ca khúc cổ vũ tinh thần yêu nước cũng như tinh thần hăng say lao động của người dân. Một số tác phẩm tiêu biểu của thời kỳ này là: Nương chiều, Nhớ người ra đi, Nhớ người thương binh, Gánh lúa, Quê nghèo, Bà mẹ quê…

Nhạc sĩ Phạm Duy trong ngày cưới tại chiến khu Việt Bắc năm 1949 (Ảnh: tư liệu).

Sau khi sang Pháp du học và nghiên cứu sâu hơn về âm nhạc trong hơn 3 năm (1952-1955), bên cạnh việc tiếp tục sáng tác những bài hát mượn chất liệu dân gian, ông có thêm dòng nhạc về tình yêu đôi lứa và thân phận con người, với nhạc điệu hiện đại, mang nhiều cung bậc cảm xúc hơn, như: Nước mắt rơi, Đường chiều lá rụng, Đừng xa nhau, Thương tình ca, Tìm nhau, Con đường tình ta đi, Nghìn trùng xa cách, Chỉ chừng đó thôi, Trả lại em yêu…

Thập niên 1960 và nửa đầu thập niên 1970 là thời kỳ sáng tác sung mãn và đỉnh cao nhất của nhạc sĩ Phạm Duy. Không có chủ đề nào mà không có dấu chân mang tính khai phá của ông. Ngoài các nhạc phẩm về tình yêu, về quê hương, đất nước, ông còn sáng tác cả nhạc thiếu nhi, nhạc trẻ, nhạc trường ca, đạo ca, thiền ca, tâm ca…

Nhưng nổi bật trong các tác phẩm âm nhạc của ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm hưởng cổ truyền của nhạc Việt Nam với những yếu tố hàn lâm của nhạc phương Tây. Trong đó, tình yêu quê hương và tình cảm dân tộc được thể hiện tập trung nhất ở những thể loại âm nhạc mà ông tự đặt ra. Với thể loại “Tình tự dân tộc”, đó là bộ ba ca khúc mang những cái tên rất mộc mạc: Bà mẹ quê, Em bé quê, Vợ chồng quê. Với “Tình ca quê hương”, đó là các ca khúc Tình hoài hươngTình ca.

Bên cạnh đó, nhạc sĩ Phạm Duy cũng là một trong những người đầu tiên viết lời Việt cho nhạc nước ngoài. Từ thời thập niên 1940, ông đã viết lời cho nhạc cổ điển, đến thập niên 1960-1970 thì viết lời cho nhiều bài nhạc Mỹ đương đại. Trong đó có đến hàng chục ca khúc của các nhà soạn nhạc thế giới được ông đặt lời Việt rất thành công, như bản Dạ khúc của Schubert, Mơ mộng của Schumann...

Ngoài sáng tác và biểu diễn, nhạc sĩ Phạm Duy còn có nhiều công trình khảo cứu về âm nhạc Việt Nam có giá trị.

Ở tuổi 93, nhạc sĩ Phạm Duy ra đi, để lại di sản sáng tác đồ sộ cùng tình yêu trọn đời dành cho âm nhạc.


Trần Đức Anh ()
Bài liên quan
Tin bài khác
Văn hóa đi cùng ngoại giao và hội nhập: "Sức mạnh mềm" Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Văn hóa đi cùng ngoại giao và hội nhập: "Sức mạnh mềm" Việt Nam trong kỷ nguyên mới

(PLVN) - Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu ngày càng sâu rộng, tư duy về văn hóa được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với kinh tế thị trường, khoa học - công nghệ và giáo dục. Điều này thể hiện ở việc Nghị quyết 80 định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, mở rộng thị trường văn hóa, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm văn hóa truyền thống cùng các sản phẩm sáng tạo mới trên sân chơi quốc tế. Đại hội XIV của Đảng cũng nhấn mạnh việc phát huy sức mạnh văn hóa trong đối ngoại và quảng bá hình ảnh quốc gia, từ áo dài Việt Nam, nghệ thuật truyền thống đến các sản phẩm sáng tạo đương đại… như những biểu tượng văn hóa đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
"Báu vật trời cho" chiếu miễn phí cho hơn 600 khán giả tại bối cảnh quay hình

"Báu vật trời cho" chiếu miễn phí cho hơn 600 khán giả tại bối cảnh quay hình

Dàn diễn viên của “Báu vật trời cho” cho đã về thăm xã Liên Hương (huyện Tuy Phong, Bình Thuận cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng) - bối cảnh chính của dự án - để chiếu miễn phí bản phim như một lời cảm ơn đến người dân địa phương.
Ngày Thơ Hà Nội năm 2026: Nghệ thuật hóa các hình thức thể hiện giá trị của thơ ca

Ngày Thơ Hà Nội năm 2026: Nghệ thuật hóa các hình thức thể hiện giá trị của thơ ca

(PLVN) - Ngày 1/3/2026, Ngày thơ Hà Nội 2026 diễn ra tại Văn Miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội). Điều đặc biệt trong Ngày thơ Hà Nội là nghệ thuật hóa các hình thức thể hiện giá trị của thơ ca.
Theo dấu chân cụ Đề Thám tại Bắc Ninh

Theo dấu chân cụ Đề Thám tại Bắc Ninh

Nằm uy nghi giữa trung tâm xã Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh (trước sáp nhập là thị trấn Phồn Xương, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang), quần thể Khu di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám không chỉ là một điểm đến văn hóa, tâm linh mà còn là chứng nhân lịch sử kiêu hãnh của dân tộc Việt Nam.
9 nhóm hoạt động lớn Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

9 nhóm hoạt động lớn Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Với thông điệp “950 năm Quốc học - Khơi dậy khát vọng hiền tài cho kỷ nguyên phát triển mới”, Lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám dự kiến diễn ra vào 19h30 ngày 14/11/2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với quy mô cấp quốc gia, có sự tham dự của khách quốc tế, gắn với Festival Thăng Long - Hà Nội và các sự kiện văn hóa lớn trong tháng 11.
Bức tranh du lịch Tết tiết lộ sức mạnh từ giá trị văn hóa

Bức tranh du lịch Tết tiết lộ sức mạnh từ giá trị văn hóa

Những con số thống kê du lịch Việt Nam mùa Tết vừa qua cho thấy: Văn hóa, khi được nhìn nhận như một nguồn lực, có khả năng tạo ra một dòng chảy kinh tế bền vững. Văn hóa không chỉ là nét đẹp bản sắc, mà còn là giá trị của sự thịnh vượng.
Độc đáo Lễ hội đền Sái dịp đầu Xuân

Độc đáo Lễ hội đền Sái dịp đầu Xuân

Sáng 27/2, xã Thư Lâm (Hà Nội) đã khai mạc hội đền Sái Xuân Bính Ngọ 2026, đón nhận Quyết định ghi danh Lễ hội đền Sái vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và khánh thành công trình tu bổ đình Thụy Lôi.
Gần 500 vận động viên tranh tài giải chạy “Lâm Viên – Đà Lạt nhịp bước Xuân mới”

Gần 500 vận động viên tranh tài giải chạy “Lâm Viên – Đà Lạt nhịp bước Xuân mới”

Sáng 28/2, Giải chạy việt dã phong trào “Lâm Viên – Đà Lạt nhịp bước Xuân mới” - Lần thứ I, năm 2026 do phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng) tổ chức đã thu hút gần 500 vận động viên tham gia tranh tài.
Danh sách đội tuyển nữ dự giải châu Á 2026

Danh sách đội tuyển nữ dự giải châu Á 2026

HLV Mai Đức Chung đã lên danh sách 26 cầu thủ Việt Nam tham dự vòng chung kết Giải bóng đá nữ châu Á 2026.
Củng cố, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp

Củng cố, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp

(PLVN) - Mùa xuân năm 2026, khi kinh tế đất nước đã phát triển đến một tầm vóc nhất định; thì củng cố, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần đồng thời là một vấn đề quan trọng cấp bách với đất nước và mọi người dân. Vì dù có giàu có vật chất đến đâu, nhưng nếu nghèo nàn về tinh thần, thì chất lượng cuộc sống cũng không toàn diện.
Futsal nữ Việt Nam vào bán kết giải vô địch futsal nữ Đông Nam Á 2026

Futsal nữ Việt Nam vào bán kết giải vô địch futsal nữ Đông Nam Á 2026

Đội tuyển futsal nữ Việt Nam chính thức giành vé vào bán kết giải vô địch futsal nữ Đông Nam Á 2026.
Đạo diễn "Cảm ơn người đã thức cùng tôi" đặt niềm tin vào diễn viên trẻ "vô danh"

Đạo diễn "Cảm ơn người đã thức cùng tôi" đặt niềm tin vào diễn viên trẻ "vô danh"

Nói về quá trình lựa chọn diễn viên, đạo diễn Chung Chí Công cho biết tiêu chí đầu tiên của anh là sự phù hợp với vai diễn, thay vì danh tiếng.
bao-anh-land
happer-vn
Đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cảm nhận được không khí Ngày hội bầu cử

Đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cảm nhận được không khí Ngày hội bầu cử

(PLVN) - Cuối tuần qua, cùng Đoàn công tác khảo sát, kiểm tra trực tiếp khu vực bỏ phiếu xóm Phúc Long, xã Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An và làm việc với Ủy ban Bầu cử tỉnh Nghệ An, Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Quốc gia đề nghị tỉnh Nghệ An tập trung chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Sớm vận hành cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, tránh lãng phí đầu tư

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Sớm vận hành cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, tránh lãng phí đầu tư

(PLVN) - Kiểm tra thực địa dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu khẩn trương hoàn tất thủ tục nghiệm thu để đưa dự án vào khai thác; đồng thời nhấn mạnh phân cấp phải gắn với kiểm tra, giám sát, bảo đảm công khai, minh bạch.
Đoàn kiểm tra của Bộ Tư pháp làm việc với tỉnh Thanh Hóa về chống khai thác IUU

Đoàn kiểm tra của Bộ Tư pháp làm việc với tỉnh Thanh Hóa về chống khai thác IUU

Sáng 28/2, Đoàn kiểm tra của Bộ Tư pháp do Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với tỉnh Thanh Hóa về tình hình thực hiện các quy định pháp luật trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Xét xử đối tượng liên tục thóa mạ người khác ở Gia Lai

Xét xử đối tượng liên tục thóa mạ người khác ở Gia Lai

TAND Khu vực 7 Gia Lai mới mở phiên xử Trần Thị Tâm (sinh năm - SN 1970, quê Hà Tĩnh; ngụ tổ 05, phường Hội Thương, TP Pleiku cũ (nay là phường Pleiku) về tội Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp cá nhân. Bị hại trong vụ án là bà Hồ Thị Ph. (SN 1968, ngụ thị trấn Phú Thiện, huyện Phú Thiện cũ (nay là phường Phú Thiện, cùng tỉnh Gia Lai).
Khởi tố một giám đốc công ty lâm nghiệp để điều tra hành vi nhận hối lộ

Khởi tố một giám đốc công ty lâm nghiệp để điều tra hành vi nhận hối lộ

Công an tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố một giám đốc công ty lâm nghiệp để điều tra về hành vi “Nhận hối lộ”.
Lâm Đồng:  Vi phạm về lập hoá đơn công ty TNHH Hải Thắng Thu Cúc bị xử phạt 96 triệu đồng

Lâm Đồng: Vi phạm về lập hoá đơn công ty TNHH Hải Thắng Thu Cúc bị xử phạt 96 triệu đồng

Ngày 10/02/2026, Thuế cơ sở 1 tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Quyết định số 311/QĐXPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với công ty TNHH Hải Thắng Thu Cúc với số tiền 96.000.000 đồng.
Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Lễ phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”

Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Lễ phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”

(PLM) - Sáng 28/2, Trường Đại học Luật Hà Nội đã tổ chức Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, tại cơ sở 2, tỉnh Bắc Ninh.

Mỗi căn nhà, mỗi bất động sản sẽ được cấp mã định danh điện tử

Mỗi căn nhà, mỗi bất động sản sẽ được cấp mã định danh điện tử

Theo Nghị định số 357 do Chính phủ ban hành ngày 31.12.2025, có hiệu lực từ ngày 01.3.2026 quy định về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, mỗi căn nhà (bao gồm cả chung cư hoặc nhà ở riêng lẻ) và bất động sản trong công trình xây dựng sẽ được cấp mã định danh điện tử riêng.

Bộ Tư pháp: Đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chính xác báo cáo Bộ Chính trị về kiểm soát thủ tục hành chính

Bộ Tư pháp: Đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chính xác báo cáo Bộ Chính trị về kiểm soát thủ tục hành chính

Plm - Sáng 27/2, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp lấy ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện dự thảo báo cáo trình Bộ Chính trị về công tác kiểm soát thủ tục hành chính. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh dự chủ trì cuộc họp; Tham dự có đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Nội Vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ, các đơn vị trực thuộc Bộ Tư pháp

Khám phá chùa Thắng Nghiêm: Di sản Mật tông Tây Tạng nghìn năm tuổi

Khám phá chùa Thắng Nghiêm: Di sản Mật tông Tây Tạng nghìn năm tuổi

(PLM) - Chùa Thắng Nghiêm là ngôi cổ tự nổi danh tại thôn Khúc Thủy, xã Bình Minh, Hà Nội. Với lối kiến trúc mang đậm dấu ấn Mật tông pha lẫn nét truyền thống Phật giáo Việt Nam, chùa Thắng Nghiêm là một điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm hiểu về Phật giáo và tận hưởng không gian thanh tịnh.

Phòng ngừa tội phạm xuyên quốc gia: "Bài toán" an ninh trong kỷ nguyên số

Phòng ngừa tội phạm xuyên quốc gia: "Bài toán" an ninh trong kỷ nguyên số

(PLM) - Ngày 26/2, tại Hà Nội – Trường Đại học Luật Hà Nội đã phối hợp với Đại học Ultrecht (Hà Lan) tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Phòng ngừa tội phạm xuyên quốc gia trong kỷ nguyên số”.

Người dân đội mưa mua vàng Thần Tài, “vàng mini” lên ngôi

Người dân đội mưa mua vàng Thần Tài, “vàng mini” lên ngôi

(PLM) - Bất chấp mưa lạnh và giá vàng vọt lên khoảng 185 triệu đồng/lượng, người dân Hà Nội vẫn đổ về các cửa hàng vàng bạc trong ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026). Đáng chú ý, giữa mặt bằng giá cao kỷ lục, các sản phẩm “vàng mini” 0,05 - 0,1 chỉ trở thành lựa chọn lên ngôi, giúp nhiều khách hàng, đặc biệt là người trẻ, dễ dàng mua vàng “lấy vía” đầu năm.

Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và phát triển văn hóa

Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và phát triển văn hóa

(PLM) - Sáng 25/2, tại Hà Nội, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng, kết hợp trực tuyến tới các điểm cầu ở Trung ương và các tỉnh. Tại điểm cầu Bộ Tư pháp có các đồng chí Mai Lương Khôi, Nguyễn Thanh Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp; đồng chí Nguyễn Quang Thái, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Bộ; cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ và đại diện các đảng bộ, chi bộ trực thuộc.

Giữ nghề bằng chữ “tâm” trong dòng chảy y học cổ truyền Việt Nam

Giữ nghề bằng chữ “tâm” trong dòng chảy y học cổ truyền Việt Nam

PLm - Trong đời sống chăm sóc sức khỏe của người Việt, y học cổ truyền vẫn giữ vị trí bền bỉ và gần gũi. Từ những bài thuốc nam quen thuộc đến các cơ sở điều trị theo phương pháp truyền thống, nhiều người tìm đến khi mắc bệnh mạn tính hoặc trong giai đoạn phục hồi sau điều trị hiện đại.

Trải nghiệm nhiều trò chơi dân gian tại bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Trải nghiệm nhiều trò chơi dân gian tại bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Ngày 21/02, tức ngày 5 Tết, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam các hoạt động trải nghiệm lễ hội đặc trưng như: Viết thư pháp, nặn tò he, in tranh Đông Hồ, tô vẽ tranh 12 con giáp, múa sạp, tung còn, ném pao và nhiều trò chơi dân gian của các dân tộc thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế tới tham quan, trải nghiệm

Các cửa ngõ của Hà Nội thông thoáng trong ngày mùng 6 Tết

Các cửa ngõ của Hà Nội thông thoáng trong ngày mùng 6 Tết

Chiều ngày 22.2, tức ngày mùng 6 tết, người dân từ các tỉnh thành trở về Hà Nội sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài. Trái ngược với cảnh ùn tắc mọi năm, các cửa ngõ của thủ đô khá thông thoáng.