Cảnh báo giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết

Tại Khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ đang tiếp nhận, điều trị nhiều ca sốt xuất huyết với diễn biến khác nhau. Đáng chú ý, bệnh thường khởi phát bằng những triệu chứng dễ nhầm với sốt virus thông thường như sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn, nôn hoặc mệt nhiều.

Điều khiến các bác sĩ lo ngại là không ít người bệnh chỉ đi khám khi sức khỏe đã suy giảm rõ rệt. Trong khi đó, giai đoạn giảm hoặc hết sốt lại có thể là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm, cần được theo dõi sát.

Sốt cao nhiều ngày, uống thuốc hạ sốt không giảm

Một trong những bệnh nhân đang điều trị tại khoa là anh D.V.T. Trước khi nhập viện, anh khởi phát bằng đau họng, sau đó sốt cao liên tục.

Trong 3-4 ngày đầu, nhiệt độ cơ thể anh thường xuyên ở mức 39-40 độ C, không giảm đáng kể dù đã sử dụng thuốc hạ sốt. Người bệnh kèm đau đầu, buồn nôn và mệt mỏi nhiều.

“Ba, bốn ngày đầu tôi sốt liên tục 39-40 độ C, uống thuốc hạ sốt nhưng không giảm, kèm đau đầu và buồn nôn. Đến ngày thứ tư, nhiệt độ giảm còn khoảng 38-39 độ C nhưng tình trạng đau đầu, buồn nôn vẫn nhiều. Hiện tại nhiệt độ đã xuống khoảng 37,5-37,7 độ C”, anh T. chia sẻ.

Do tình trạng không cải thiện, anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám và được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết.

Một trường hợp khác là bà N.T.S., 64 tuổi, ở Hà Nội. Bà S. cho biết chủ yếu sinh hoạt tại nhà và từng bị muỗi đốt nhưng không xác định được thời điểm. Khi bắt đầu sốt, bà nghĩ mình chỉ mắc sốt virus thông thường nên tiếp tục theo dõi tại nhà.

Tuy nhiên, chỉ sau 2 ngày, sức khỏe của bà suy giảm nhanh, mệt lả, khó thở, đau đầu và đau mỏi toàn thân. Gia đình lập tức đưa bà đến bệnh viện. Kết quả xét nghiệm xác định bà mắc sốt xuất huyết.

Đáng chú ý, số lượng tiểu cầu của bà S. giảm sâu xuống chỉ còn 7 G/L, trong khi ở người trưởng thành bình thường thường khoảng 150-450 G/L. Tình trạng giảm tiểu cầu nghiêm trọng làm tăng nguy cơ xuất huyết, đòi hỏi người bệnh phải được theo dõi chặt chẽ cả về lâm sàng và các chỉ số xét nghiệm.

Hai trường hợp trên cho thấy sốt xuất huyết không phải lúc nào cũng dễ nhận biết ngay từ đầu. Người bệnh có thể khởi phát bằng sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn, nôn, khá giống nhiều bệnh nhiễm virus khác.

Các biểu hiện ngoài da ở người mắc sốt xuất huyết. (Ảnh: Bệnh viện Nhiệt đới TW)

Nếu chỉ dựa vào biểu hiện ban đầu hoặc tự cho rằng mình mắc “sốt virus thông thường”, người bệnh có thể bỏ qua thời điểm cần được thăm khám và theo dõi.

Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Bình, khoảng từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, đặc biệt khi người bệnh bắt đầu giảm hoặc hết sốt, một số trường hợp có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm.

Lúc này, tình trạng tăng tính thấm thành mạch có thể dẫn đến thoát huyết tương. Trường hợp nặng có thể gây giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp và sốc. Tiểu cầu cũng có thể giảm, người bệnh xuất hiện các biểu hiện xuất huyết. Bộ Y tế cũng lưu ý sốt xuất huyết có thể gây thoát huyết tương, sốc giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời.

“Khi bệnh nhân bắt đầu đỡ sốt, thậm chí hết sốt, chưa có nghĩa là đã qua giai đoạn nguy hiểm. Trong những ngày đầu sau khi giảm sốt, bệnh vẫn có thể tiếp tục diễn biến nặng, xuất hiện xuất huyết hoặc trụy mạch do thoát huyết tương. Vì vậy, tuyệt đối không được chủ quan chỉ vì thấy người bệnh đã hết sốt”, bác sĩ Bình nhấn mạnh.

Những dấu hiệu cần đi khám ngay

Bác sĩ Nguyễn Thanh Bình khuyến cáo, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu như sốt cao không giảm, đau bụng nhiều, đặc biệt vùng gan và thượng vị; nôn nhiều; chảy máu mũi, chảy máu chân răng; nôn ra máu; đại tiện phân đen; kinh nguyệt ra bất thường, ra sớm hoặc số lượng nhiều.

Các biểu hiện như mệt lả, vật vã, li bì, tay chân lạnh, khó thở hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào cũng cần được đánh giá và xử trí kịp thời. Khuyến cáo của Bộ Y tế cũng nhấn mạnh người bệnh có dấu hiệu cảnh báo nặng như chảy máu, tay chân lạnh, ói ra máu hoặc biểu hiện bất thường cần được đưa đến cơ sở y tế kịp thời.

Bên cạnh việc phát hiện sớm và theo dõi sát người bệnh, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng. Trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, các khu vực và dụng cụ chứa nước có thể tạo môi trường thuận lợi cho muỗi Aedes, trung gian truyền virus Dengue, sinh sản.

Người dân cần chủ động loại bỏ dụng cụ chứa nước đọng, đậy kín dụng cụ chứa nước, vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy và thực hiện các biện pháp phòng muỗi đốt.

Khi xuất hiện sốt kèm đau đầu, đau nhức hốc mắt, đau mỏi người, buồn nôn, nôn hoặc mệt tăng dần, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, không tự mặc định là “sốt virus” và chờ bệnh tự khỏi.

Đặc biệt, người bệnh cần nhớ: hết sốt chưa đồng nghĩa với hết nguy hiểm.