Nâng cao trách nhiệm, phòng tránh mất an toàn từ thực hành tập lái xe ô tô

Xảy ra trong quá trình dạy lái thực tế

Ngày 26/9, trên Tỉnh lộ 276 mới, đoạn đường dẫn đi cầu Kinh Dương Vương, xã Phật Tích, TP Bắc Ninh đã xảy ra vụ TNGT nghiêm trọng. Theo thông tin ban đầu, 1 xe ô tô tập lái do học viên điều khiển chở theo giáo viên dạy lái xe đã va chạm với một xe cơ giới khác lưu thông cùng chiều. Sau va chạm, xe ô tô tập lái lao sang phần đường ngược chiều, đâm trực diện vào 1 xe tải. Vụ tai nạn khiến giáo viên dạy lái xe tử vong trên đường đi cấp cứu, học viên bị thương phải nhập viện điều trị. Tại hiện trường, xe ô tô tập lái bị biến dạng nặng, phần đầu và phía sau xe hư hỏng nghiêm trọng.

Trước đó, ngày 19/9, tại xã Ea Knuếc, tỉnh Đắk Lắk cũng xảy ra vụ TNGT nghiêm trọng liên quan đến xe ô tô tập lái. Học viên điều khiển xe ô tô tập lái chở theo giáo viên khi lưu thông theo hướng từ Quốc lộ 27 đi Quốc lộ 26 bất ngờ tông vào phía sau xe tải đang đỗ cùng chiều. Cú va chạm mạnh khiến giáo viên dạy lái tử vong tại chỗ. Theo cơ quan chức năng, nguyên nhân ban đầu được xác định là học viên không chú ý quan sát khi điều khiển phương tiện.

Điểm chung của hai vụ tai nạn là đều xảy ra trong quá trình thực hành lái xe, khi học viên trực tiếp điều khiển xe ô tô tập lái trên đường giao thông thực tế. Khác với ở sân tập, đường giao thông thực tế đòi hỏi học viên phải đồng thời xử lý tốc độ, khoảng cách, biển báo, tín hiệu giao thông, phương tiện lưu thông trên đường và các tình huống bất ngờ như phương tiện chuyển hướng, xe phía trước phanh gấp, gặp chướng ngại vật…

Trong khi đó, học viên chưa có giấy phép lái xe, chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế, kỹ năng xử lý tình huống và khả năng quan sát, phán đoán giao thông còn hạn chế. Khi trực tiếp điều khiển phương tiện trên đường giao thông thực tế, những hạn chế này có thể làm gia tăng nguy cơ TNGT, ảnh hưởng đến an toàn không chỉ của học viên mà còn của giáo viên dạy lái, những người cùng đi trên xe và các phương tiện khác đang lưu thông trên đường.

Siết chặt hoạt động đào tạo, sát hạch lái xe

Tại Việt Nam, hoạt động đào tạo, sát hạch lái xe được pháp luật quy định khá cụ thể, từ điều kiện đối với xe ô tô tập lái, tuyến đường thực hành đến trách nhiệm của giáo viên và cơ sở đào tạo. Trong đó, Nghị định số 94/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động đào tạo và sát hạch lái xe có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã cụ thể hóa các quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và các văn bản pháp luật liên quan, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trong lĩnh vực này.

Theo Nghị định, xe ô tô tập lái phải được cấp giấy phép, có biển “TẬP LÁI” ở phía trước và phía sau; có hệ thống phanh phụ bố trí ở vị trí của giáo viên dạy lái. Khi hoạt động trên đường giao thông thực tế, xe phải được trang bị thiết bị giám sát thời gian và quãng đường thực hành của học viên. Việc tập lái cũng phải thực hiện trên các tuyến đường được phép, trừ các tuyến đường hạn chế, các tuyến đường cao tốc phân kỳ đầu tư và làn xe số 1 trên đường cao tốc, tức làn sát dải phân cách giữa.

Mặc dù đã có các quy định khá cụ thể, tuy nhiên, thực tế vẫn ghi nhận tình trạng xe ô tô tập lái vi phạm các quy định về tốc độ, làn đường, khoảng cách an toàn trên quốc lộ, đặc biệt là các tuyến cao tốc có tốc độ khai thác cao. Những vi phạm này không chỉ gây cản trở giao thông, tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc mà còn hình thành thói quen tham gia giao thông không đúng quy định cho người học lái xe. Đáng chú ý, vi phạm trong quá trình thực hành cũng có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra TNGT gây hậu quả nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng.

Tại nhiều địa phương, công tác đào tạo, sát hạch lái xe cũng đang được chuẩn hóa, siết chặt nhằm ngăn ngừa TNGT, bảo đảm an toàn trong quá trình học và thực hành. Đơn cử tại Hà Nội, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT), Công an Thành phố Hà Nội ngoài việc phối hợp với các cơ sở đào tạo, lực lượng CSGT tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của xe tập lái trong quá trình tham gia giao thông. Thông tin về tình hình vi phạm của xe tập lái sẽ được trao đổi, cung cấp cho cơ quan quản lý nhà nước về đào tạo lái xe, phục vụ công tác quản lý, chấn chỉnh, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe. Việc phối hợp giữa lực lượng CSGT, cơ quan quản lý đào tạo lái xe và các cơ sở đào tạo nhằm nâng cao trách nhiệm của cơ sở đào tạo, giáo viên dạy thực hành và học viên; bảo đảm hoạt động đào tạo lái xe được thực hiện đúng quy định, góp phần hình thành kỹ năng, ý thức chấp hành pháp luật cho người học và hạn chế nguy cơ TNGT liên quan đến xe tập lái.