Tại sao cúng gà trống mà không cúng gà mái?
Chia sẻ trên VTC News, TS Trần Long, nguyên Trưởng bộ môn Văn hóa Việt Nam, khoa Văn hóa học, Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM cho biết, tập tục dùng gà trống trong cúng tế có từ thời phong kiến ở Việt Nam, khi tư tưởng Nho giáo chi phối lễ giáo xã hội.
Nho giáo đề cao Ngũ thường gồm Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín; các nghi thức tế lễ cũng quy vào đó. Sở dĩ người xưa có tục cúng gà trống vì gà trống được cho là có đủ các phẩm chất này. Cụ thể, khi tìm được mồi, gà trống thường gọi gà mái và gà con đến cùng ăn, đó là Nhân - đạo lý làm người, biết yêu thương chia sẻ.
Gà trống có mào to đẹp như đội chiếc mũ trang trọng, giống như các quan khi thượng triều đều phải đội mão, đó là biểu hiện của Lễ - tuân thủ lễ nghi, giữ đúng tôn ti, kính trên nhường dưới. Mão quan được phân định theo cấp bậc, từ nhất phẩm đến cửu phẩm, mọi người phải tùy vị trí mà ứng xử cho đúng lễ.
Loài gà có tập tính là khi được người nông dân cho ăn 3 ngày thì nó sẽ ở lại nhà họ, đây là biểu hiện của Nghĩa - trọng tình nghĩa, tôn trọng lẽ phải, biết tri ân, đền đáp những ai tốt với mình.
Gà trống cũng là biểu tượng của Dũng - tinh thần dũng cảm, thượng võ, dám thắng dám thua. Gà trống luôn chiến đấu hết mình, đi đến cùng trong trận chiến. Nếu thua, khi gặp lại đối thủ cũ, nó sẽ không thi đấu nữa, thể hiện tinh thần biết chấp nhận thất bại. Theo quan niệm người xưa, Dũng không chỉ là quyết thắng mà còn là dám chấp nhận thua, không sân si, thù vặt.
Chữ Tín cũng là đặc điểm nổi bật của gà trống. Ngày ngày nó đều đặn gáy từ mờ sáng, đánh thức mọi người, cho thấy phẩm chất đáng tin cậy, biết giữ lời hứa và cam kết với người khác.
Theo TS Trần Long, tư tưởng trọng nam khinh nữ thời phong kiến cũng là lý do vì sao người ta cúng gà trống mà không cúng gà mái. Theo đó, trong các nghi lễ cúng tế, người chủ lễ phải là đàn ông; tập tục bày ra cũng theo xu hướng nâng cao phẩm cách người quân tử. Việc cúng gà trống là sản phẩm văn hóa của thời đó; người xưa coi trọng đàn ông có đủ Ngũ thường nên mới cúng gà trống.
Thời nay, phụ nữ Việt Nam cũng có đủ các phẩm chất trên, thậm chí còn xuất sắc hơn với bốn chữ vàng: Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang.
Cúng gà mái có phạm điều cấm kỵ?
Theo TS Trần Long, người Việt Nam hiện đại hoàn toàn có thể cúng gà mái vào các ngày giỗ, Tết. Về mặt văn hóa tâm linh, điều này không vi phạm cấm kỵ hay gây nguy hại gì.
Trong thực tế, nhiều gia đình có cúng gà mái nhưng trước khi dâng lên thì chặt miếng, bày đĩa như một món ăn trong mâm, thay vì đặt cả con dáng chầu như gà trống. Nhiều người có quan điểm cúng gà mái tơ sẽ cầu được may mắn, bình an.
Trong các dịp cúng ngày rằm, cúng tháng cô hồn, cúng gia tiên, thắp hương cửa hàng, nhiều người cũng sử dụng gà mái để cúng. Với mâm cúng mang ý nghĩa dâng hương, cỗ cúng gà mái đang ngày được ưa chuộng vì gà mái luộc ăn sẽ thơm, ngon hơn.
Tại sao nên cúng nguyên con?
Về hình thức, chuyên gia khuyên nên cúng gà
nguyên con, đặc biệt trong các nghi lễ lớn vì hai lý do:
Tính toàn vẹn: Gà nguyên con tượng trưng cho sự trọn vẹn, "đầu xuôi đuôi lọt".
Tính thẩm mỹ: Gà luộc khéo thường được buộc kiểu "cánh tiên" (đầu ngẩng cao, hai cánh chắp lại như đang bay). Đặc biệt, mỏ gà thường cài một bông hoa hồng đỏ. Theo quan niệm dân gian, màu đỏ rực rỡ tượng trưng cho vận đỏ, sự may mắn; hình ảnh gà ngậm hoa biểu thị cho việc "báo tin vui" (báo hỷ) đến gia chủ trong ngày đầu năm.
Đặt gà quay đầu hướng nào?
Về hướng đặt gà, chuyên gia lưu ý sự khác biệt giữa các nghi lễ để tránh phạm kỵ:
Cúng Giao thừa (ngoài trời): Nên đặt gà quay đầu ra đường. Dân gian quan niệm đây là lúc đón quan Hành khiển mới đi qua, gà quay ra để "gọi mặt trời", đón sinh khí và tiễn quan quân năm cũ, đón quan quân năm mới.
Cúng gia tiên (trong nhà): Nên đặt gà quay đầu về phía bát hương (tư thế chầu tổ tiên) để thể hiện sự tôn kính, hiếu nghĩa. Gia chủ nên tránh đặt gà quay đầu ra cửa chính vì quan niệm đó là thế gà "đi mất", mang theo tài lộc ra khỏi nhà.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Sau những ngày đối mặt với sự tàn phá của bão lũ, những vùng đất chịu đau thương tại Gia Lai đang thực sự 'thay da đổi thịt'. Niềm vui trong những ngày đầu năm dường như được nhân đôi khi nhiều gia đình không chỉ được đón năm mới trong sự an lành, mà còn được ở trong những ngôi nhà mới thắm đượm tình quân dân. Mỗi mái ấm được bàn giao không chỉ là nơi để che mưa, che nắng, mà còn là khởi đầu của những hy vọng mới.
Thương hiệu Ăn Cùng Bà Tuyết dù mới xuất hiện trên thị trường không lâu khoảng 4 năm, nhưng đã và đang từng bước khẳng định vị thế của mình bằng việc chú trọng chất lượng sản phẩm và các tiêu chuẩn vệ sinh trong quá trình sản xuất.
Với lợi thế là Di sản thiên nhiên thế giới, Vịnh Hạ Long luôn là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Để đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các cơ quan chức năng và đơn vị quản lý Vịnh Hạ Long đã chủ động triển khai nhiều giải pháp, sẵn sàng đón và phục vụ du khách an toàn, chu đáo.
PLM - Chiều 9/2/2026 vừa qua, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động của Hội đồng Trường; công bố Quyết định bổ nhiệm Phó Hiệu trưởng và Quyết định thành lập Hội đồng Khoa học và Đào tạo. Hội nghị khẳng định vai trò quan trọng của mô hình hội đồng trường trong đổi mới quản trị, thúc đẩy tự chủ đại học, đồng thời định hướng phát triển nhà trường trong giai đoạn mới
(PLM) - Cận Tết Nguyên đán, thị trường hàng hóa trên cả nước trở nên sôi động với nhu cầu mua sắm, biếu tặng tăng cao từ chợ truyền thống đến các sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, cùng với không khí nhộn nhịp ấy là nguy cơ hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng gia tăng, đặc biệt ở các mặt hàng bánh kẹo, rượu bia, thực phẩm và hàng “xách tay” trôi nổi trên môi trường trực tuyến. Trước thực trạng này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Châu Loan – Phó Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam để làm rõ những rủi ro và khuyến cáo dành cho người tiêu dùng trong dịp Tết.
Với mục tiêu nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của việc thả túi ni long, tro thờ cúng xuống môi trường nước, những năm qua, nhiều hoạt động với thông điệp “ Thả cá không thả túi nilon” đã được các đoàn thể, tổ chức chung tay với những người trẻ thực hiện nhằm thúc đẩy sự thay đổi hướng đến các hành động xanh
PLM - Chiều ngày 9/2 vừa qua, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị viên chức, người lao động năm 2025, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và thảo luận phương hướng năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của đồng chí Trần Thu Hường - Vụ phó Vụ Tổ chức cán bộ cùng đông đảo cán bộ, công chức, viên chức và người lao động
(PLM) - Trong không khí Xuân Bính Ngọ 2026, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Đình làng Việt cùng nhiều đơn vị văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng dân cư tổ chức đoàn dâng lễ cửa đình và Lễ dựng cây Nêu với chủ đề “Tết Việt - Tết Phố 2026” tại đình Kim Ngân, phố Hàng Bạc.
Vừa qua, Toà án Nhân dân khu vực 13 – Hải Phòng đã mở phiên toà xét xử vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 19/2025 đối với bị cáo Nguyễn Thị Phương sinh năm 1972, nguyên là Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Ninh Giang giai đoạn 2019 – 2020 do đã thanh toán khống, sai quy định, không đúng với chi phí thực tế một số hạng mục sửa chữa cơ sở vật chất của trung tâm gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.
Ngày 8/02, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Thanh Tịnh cùng Đoàn công tác của Bộ và lãnh đạo Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang đã tới dâng hương tại Khu di tích lịch sử Bộ Tư pháp và Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thôn Mới, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang.
