Tại sao cúng gà trống mà không cúng gà mái?
Chia sẻ trên VTC News, TS Trần Long, nguyên Trưởng bộ môn Văn hóa Việt Nam, khoa Văn hóa học, Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM cho biết, tập tục dùng gà trống trong cúng tế có từ thời phong kiến ở Việt Nam, khi tư tưởng Nho giáo chi phối lễ giáo xã hội.
Nho giáo đề cao Ngũ thường gồm Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín; các nghi thức tế lễ cũng quy vào đó. Sở dĩ người xưa có tục cúng gà trống vì gà trống được cho là có đủ các phẩm chất này. Cụ thể, khi tìm được mồi, gà trống thường gọi gà mái và gà con đến cùng ăn, đó là Nhân - đạo lý làm người, biết yêu thương chia sẻ.
Gà trống có mào to đẹp như đội chiếc mũ trang trọng, giống như các quan khi thượng triều đều phải đội mão, đó là biểu hiện của Lễ - tuân thủ lễ nghi, giữ đúng tôn ti, kính trên nhường dưới. Mão quan được phân định theo cấp bậc, từ nhất phẩm đến cửu phẩm, mọi người phải tùy vị trí mà ứng xử cho đúng lễ.
Loài gà có tập tính là khi được người nông dân cho ăn 3 ngày thì nó sẽ ở lại nhà họ, đây là biểu hiện của Nghĩa - trọng tình nghĩa, tôn trọng lẽ phải, biết tri ân, đền đáp những ai tốt với mình.
Gà trống cũng là biểu tượng của Dũng - tinh thần dũng cảm, thượng võ, dám thắng dám thua. Gà trống luôn chiến đấu hết mình, đi đến cùng trong trận chiến. Nếu thua, khi gặp lại đối thủ cũ, nó sẽ không thi đấu nữa, thể hiện tinh thần biết chấp nhận thất bại. Theo quan niệm người xưa, Dũng không chỉ là quyết thắng mà còn là dám chấp nhận thua, không sân si, thù vặt.
Chữ Tín cũng là đặc điểm nổi bật của gà trống. Ngày ngày nó đều đặn gáy từ mờ sáng, đánh thức mọi người, cho thấy phẩm chất đáng tin cậy, biết giữ lời hứa và cam kết với người khác.
Theo TS Trần Long, tư tưởng trọng nam khinh nữ thời phong kiến cũng là lý do vì sao người ta cúng gà trống mà không cúng gà mái. Theo đó, trong các nghi lễ cúng tế, người chủ lễ phải là đàn ông; tập tục bày ra cũng theo xu hướng nâng cao phẩm cách người quân tử. Việc cúng gà trống là sản phẩm văn hóa của thời đó; người xưa coi trọng đàn ông có đủ Ngũ thường nên mới cúng gà trống.
Thời nay, phụ nữ Việt Nam cũng có đủ các phẩm chất trên, thậm chí còn xuất sắc hơn với bốn chữ vàng: Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang.
Cúng gà mái có phạm điều cấm kỵ?
Theo TS Trần Long, người Việt Nam hiện đại hoàn toàn có thể cúng gà mái vào các ngày giỗ, Tết. Về mặt văn hóa tâm linh, điều này không vi phạm cấm kỵ hay gây nguy hại gì.
Trong thực tế, nhiều gia đình có cúng gà mái nhưng trước khi dâng lên thì chặt miếng, bày đĩa như một món ăn trong mâm, thay vì đặt cả con dáng chầu như gà trống. Nhiều người có quan điểm cúng gà mái tơ sẽ cầu được may mắn, bình an.
Trong các dịp cúng ngày rằm, cúng tháng cô hồn, cúng gia tiên, thắp hương cửa hàng, nhiều người cũng sử dụng gà mái để cúng. Với mâm cúng mang ý nghĩa dâng hương, cỗ cúng gà mái đang ngày được ưa chuộng vì gà mái luộc ăn sẽ thơm, ngon hơn.
Tại sao nên cúng nguyên con?
Về hình thức, chuyên gia khuyên nên cúng gà
nguyên con, đặc biệt trong các nghi lễ lớn vì hai lý do:
Tính toàn vẹn: Gà nguyên con tượng trưng cho sự trọn vẹn, "đầu xuôi đuôi lọt".
Tính thẩm mỹ: Gà luộc khéo thường được buộc kiểu "cánh tiên" (đầu ngẩng cao, hai cánh chắp lại như đang bay). Đặc biệt, mỏ gà thường cài một bông hoa hồng đỏ. Theo quan niệm dân gian, màu đỏ rực rỡ tượng trưng cho vận đỏ, sự may mắn; hình ảnh gà ngậm hoa biểu thị cho việc "báo tin vui" (báo hỷ) đến gia chủ trong ngày đầu năm.
Đặt gà quay đầu hướng nào?
Về hướng đặt gà, chuyên gia lưu ý sự khác biệt giữa các nghi lễ để tránh phạm kỵ:
Cúng Giao thừa (ngoài trời): Nên đặt gà quay đầu ra đường. Dân gian quan niệm đây là lúc đón quan Hành khiển mới đi qua, gà quay ra để "gọi mặt trời", đón sinh khí và tiễn quan quân năm cũ, đón quan quân năm mới.
Cúng gia tiên (trong nhà): Nên đặt gà quay đầu về phía bát hương (tư thế chầu tổ tiên) để thể hiện sự tôn kính, hiếu nghĩa. Gia chủ nên tránh đặt gà quay đầu ra cửa chính vì quan niệm đó là thế gà "đi mất", mang theo tài lộc ra khỏi nhà.
Theo dõi chúng tôi trên:
Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên chiều ngày 12/8, đơn vị thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2 thuộc phường Tương Mai tiếp tục đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép cùng với đó nhiều hạng mục được triển khai xây dựng có dấu hiệu chưa đúng với thiết kế.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
(PLM) - Liên quan đến những phản ánh của các hộ dân về công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư tại dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2), phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với đại diện Thanh tra tỉnh Thanh Hóa nhằm làm rõ các nội dung mà người dân nhiều lần kiến nghị.
(PLM) - Từ Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Công ty Cổ phần Trí tuệ Sinh Việt chính thức đưa Sinh Việt Edu chi nhánh Sơn La vào hoạt động, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục gắn với công nghệ, đào tạo và phát triển con người. Sự kiện được kỳ vọng mở thêm cơ hội tiếp cận các phương thức học tập hiện đại cho học sinh tại địa phương.
(PLM) - Ngày 11/8/2026, tại trường bắn TB2, tỉnh Gia Lai, Quân chủng Phòng không – Không quân đã bước vào ngày đầu tiên của đợt diễn tập bắn, ném bom đạn thật lớn nhất trong năm 2026 với các bài bay ban ngày.
PLM - Nhằm đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, kết nối chuỗi cung cầu nông sản an toàn và nâng cao giá trị thương hiệu hàng Việt, tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Hà Đông, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với Tập đoàn AEON Việt Nam chính thức khai mạc Hội chợ Xúc tiến thương mại nông nghiệp, sản phẩm OCOP Hà Nội. Sự kiện là cầu nối quan trọng đưa nông sản chất lượng cao của Việt Nam vươn xa thông qua hệ thống phân phối hiện đại.
(PLM) - Nhiều năm qua, tuyến đường Đồng Bài, đoạn từ đường Thanh Chương đến đường Đồng Cuốn, phố Thành Công, phường Quảng Phú (tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân nơi đây. Mặt đường xuống cấp nghiêm trọng khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Theo thông tin người dân cung cấp, trước khi sáp nhập chính quyền 2 cấp ngày 15/5/2025, UBND TP Thanh Hóa đã ban hành quyết định số 4838/QĐ-UBND phê duyệt dự án “Nâng cấp cải tạo các tuyến đường trên địa bàn phường Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa”, nay là phường Quảng Phú, trong đó có tuyến đường Đồng Bài.
(PLM) - Bệnh viện E cứu sống bệnh nhân suy tim nguy kịch bằng kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái tiên tiến, giúp chức năng tim phục hồi ngoạn mục từ 15–20% lên 60% chỉ sau một tháng.
PLM - Sáng 6-8, tại trụ sở Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì lễ đón Ngài Dato' Seri Mohamed Khaled bin Nordin, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia, sang thăm chính thức Việt Nam.
PLM - Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây là nội dung được các chuyên gia, cơ quan quản lý tập trung trao đổi tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp Hội Tư vấn Thuế Việt Nam tổ chức sáng 6/8.
