Tuyển sinh đại học 2026: Dự báo trường top giảm 1-3 điểm, C00 nhiều biến động

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Đại học Quốc gia Hà Nội: Đề thi không còn “mưa” điểm giỏi

Qua phân tích phổ điểm của tất cả các môn, có thể thấy tỉ lệ điểm giỏi năm nay đã giảm hẳn. Môn Ngữ văn, tỉ lệ điểm giỏi (từ 7 trở lên), năm ngoái là 65,4%, những năm trước cũng là 64 - 62% (nói nôm na tức là 10 người thì có 6,5 người giỏi Văn). Nhưng năm nay, tỉ lệ giỏi Ngữ văn chỉ còn 35%. Tôi cho rằng sự phân hóa đề thi môn Ngữ văn đã có sự chuyển biến rất rõ rệt.

Môn Toán, tỉ lệ điểm 8 năm ngoái thấp hơn, tỉ lệ điểm giỏi chưa đến 5%. Nhưng năm nay tỉ lệ đó đạt khoảng 11%. Những năm trước ở trong mức trên dưới 10%. Tương tự như vậy, điểm giỏi của các môn Lí, Hóa, Sinh, đặc biệt là môn Sinh cũng duy trì tỉ lệ ổn định, khoảng trên dưới 10% trong nhiều năm liền. Đây là những tín hiệu cho thấy có sự phân hóa rất tốt.

Môn Địa lí, năm ngoái và nhiều năm trước có những "mưa điểm 10" và rất nhiều điểm giỏi, thì năm nay tỉ lệ điểm giỏi chỉ trên 2%.

Bên cạnh tỉ lệ điểm giỏi từ 8 trở lên, chúng ta cũng thấy được tỉ lệ điểm dưới trung bình. Môn Ngữ văn có tỉ lệ điểm dưới trung bình thấp nhất, 15%. Môn Toán, môn Vật lý tỉ lệ dưới trung bình là 42%. Môn Tin học tỉ lệ dưới trung bình là 24%. Môn Hóa học tỉ lệ dưới trung bình là hơn 27%. Môn Địa lí tỉ lệ dưới trung bình là 50%. Môn Lịch sử tỉ lệ dưới trung bình trên 30%.

Chúng ta đang mong muốn một kỳ thi tốt nghiệp THPT có thể phục vụ xét tuyển đại học một cách công bằng, khách quan và chính xác, để các em không phải làm quá nhiều bài thi khác nhau, để các trường đại học có thể yên tâm tuyển sinh. Tôi cho rằng, năm nay có sự cải tiến rất tốt về sự phân hóa chất lượng đề thi, thể hiện bằng việc không còn "mưa điểm giỏi” và tỉ lệ điểm trung bình cao.

Cùng với nguyên nhân tích cực là phân hóa đề thi, còn một nguyên nhân khác là chúng ta đã mạnh dạn hướng tới việc học thật, nhân tài thật và thông qua đó đánh giá đúng được thực lực, năng lực của thí sinh.

Với kết quả như vậy, cá nhân tôi – với tư cách là một giáo sư đại học và đã từng làm công tuyển sinh của các trường đại học - cho rằng, hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT để tuyển sinh đại học.

Với phân tích điểm thi của các môn cũng như tổ hợp của các khối, tôi dự đoán năm nay các trường top trên, các ngành "hot", điểm sẽ giảm khoảng từ 1 đến 3 điểm. Đặc biệt năm nay khối C00 điểm sẽ giảm nhiều. Còn với những tổ hợp khác thì biên độ dao động khoảng 1 điểm và sẽ ổn định ở mức từ 15 đến 20 điểm.

Nhìn vào phổ điểm năm nay, có thể nhận thấy tỉ lệ các môn STEM điểm dưới trung bình vẫn khá cao. Điều này đòi hỏi cần phải tiếp tục tăng cường thời lượng và tăng cường đổi mới giáo dục STEM.

Một điểm nữa không thể không nhắc đến, đó là môn Tiếng Anh. Môn Tiếng Anh từ năm ngoái đến năm nay là môn tự chọn. Tỷ lệ điểm dưới trung bình môn Tiếng Anh năm ngoái là 45%, năm nay là 50%. Những năm trước đó, môn Tiếng Anh cũng luôn luôn có tỷ lệ dưới trung bình ở mức cao: 42%, 44%. Điều này cho thấy mặc dù đã có rất nhiều tích cực trong việc giảng dạy tiếng Anh và đang tiến tới giảng dạy tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong trường học, nhưng về tổng thể mặt bằng chung toàn quốc, Tiếng Anh vẫn cần phải đầu tư, đổi mới phương pháp mạnh mẽ hơn nữa để các em có một hành trang hội nhập quốc tế.

Trong các môn, Ngữ văn vẫn là môn có tỉ lệ điểm giỏi nhiều nhất và tỉ lệ điểm dưới trung bình ít nhất. Chúng ta cần quan tâm hơn nữa tới việc ra đề và đánh giá để môn Ngữ văn không chỉ kiểm tra lại kiến thức các em đã học ở bậc THPT, mà Văn là "người". Chúng ta có bồi dưỡng về năng lực tư duy, thể lực, trí lực nhưng phải bồi dưỡng cả tâm hồn, tình cảm, cách học văn và văn hóa đọc cho thế hệ trẻ hôm nay nữa. Có như vậy mới đào tạo được con người "vừa hồng vừa chuyên". Việc đổi mới ra đề thi môn Ngữ văn, tôi cho rằng nên có sự cải tiến mạnh mẽ hơn nữa.

Sẽ có câu hỏi đặt ra là với tỉ lệ tốt nghiệp rất cao thì cần thi tốt nghiệp THPT để làm gì? Tôi cho rằng Kỳ thi tốt nghiệp THPT rất là quan trọng.

Thứ nhất, có thi cử thì các em mới học. Thông qua việc ôn luyện, thi cử đó, các em có dịp đánh giá, ôn tập lại kiến thức để chuẩn bị hành trang kết thúc những năm học phổ thông bước vào đời.

Thứ hai, kỳ thi là căn cứ rất quan trọng để xét tuyển đại học, giảm tốn kém cho thí sinh, phụ huynh, cho các trường và đáp ứng ngày càng tốt hơn mục tiêu "2 trong 1".

Thứ ba, từ phổ điểm và kết quả thi tốt nghiệp THPT, Bộ GDĐT có sự đối sánh giữa các môn, các địa phương, các vùng miền, và thậm chí đối sánh giữa điểm thi tốt nghiệp THPT với học bạ. Đây là những chỉ số rất quan trọng để cơ quan quản lý nhà nước quản lý chất lượng. Thông qua các chỉ số này, các địa phương, các trường, đội ngũ giáo viên và cả học sinh, phụ huynh xem xét lại hoạt động giảng dạy, học tập, định hướng môn học. Đó như một cảnh báo để đầu tư, đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập, đổi mới kiểm tra đánh giá. Tôi cho rằng chỉ số và ý nghĩa của kì thi này là vô cùng to lớn.

Với những góc độ phân tích như vậy, tôi đánh giá năm nay, công tác ra đề thi, coi thi, chấm thi và đến thời điểm công bố kết quả thi, Kỳ thi tốt nghiệp THPT đã thành công.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam: Xu hướng miễn thi và chọn môn tác động thế nào đến phổ điểm Tiếng Anh?

Khi nhìn vào phổ điểm năm nay và đối sánh phổ điểm hai năm 2025, 2026, tôi thấy rằng những điểm tích cực của năm 2025 đều được tiếp tục duy trì và làm tốt hơn ở năm 2026. Đây là điều hết sức quan trọng, hiện thực hóa được sự ổn định chung của một Kỳ thi với một lượng thí sinh rất lớn.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

Về phổ điểm môn Tiếng Anh: Đây là môn thi tự chọn, do đó những thí sinh có năng lực Tiếng Anh không tốt sẽ chọn môn tự chọn khác và nhiều thí sinh có khả năng Tiếng Anh tốt sẽ được miễn thi hoặc có một cách quy đổi khác - xu hướng này sẽ ngày càng nhiều. Vì vậy, mặc dù đánh giá khách quan đề Tiếng Anh năm nay “dễ chịu” hơn đề Tiếng Anh năm trước nhưng điểm thi lại có xu hướng thấp hơn. Làm rõ điều này để thấy rằng, điểm trung bình cho dù có thấp hơn so với năm trước thì cũng không phải là vấn đề về chất lượng dạy học trong các nhà trường.

Về phổ điểm môn Toán: Qua đối sánh phổ điểm năm 2025, 2026 có thể thấy, việc ra đề thi theo hướng mới năm 2025 học sinh, giáo viên có thể gặp khó khăn, nhưng năm nay khi Bộ GD&ĐT tiếp tục duy trì hình thức thi, cách thức thi, đề thi như năm trước điểm thi môn Toán đã minh chứng được sự ổn định, đó là một dấu hiệu tốt trong kết quả thi.

Đối với các môn học khác, trước năm 2025, trong biểu đồ phổ điểm, chúng ta nhìn thấy một xu hướng là điểm thi thường bị trôi về bên phải rất nhiều. Điều này được lí giải vì có khoảng 50-60% mức độ dễ dàng hơn trong đề thi để đạt mục tiêu xét tốt nghiệp. Tuy nhiên, trong 2 năm gần đây, xu hướng biều đồ điểm thi các môn học kéo vào phần trung bình. Điều này có nghĩa phổ điểm các môn có sự tương đồng, phản ánh được quá trình dạy học tại các nhà trường đồng đều giữa các môn, không có sự phân biệt môn dễ, môn khó. Chúng ta nên duy trì tốt ở các năm tiếp theo.

Đối với môn Ngữ văn, chúng ta cần phải nói về sự đổi mới, trong đó có việc lựa chọn ngữ liệu. Với việc đổi mới này, thí sinh được thể hiện cách viết, thể hiện suy nghĩ của mình. Nếu nhìn phổ điểm môn Ngữ văn rất khó có thể thấy sự thay đổi, đổi mới nhưng với việc vận dụng cách chấm mới, khách quan hơn thì việc thi, đánh giá môn Ngữ văn sẽ ngày càng tốt hơn.

GS.TSKH Đỗ Đức Thái, Giảng viên cao cấp, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội: Không cần chạy đua học thêm để đạt kết quả tốt

Với tư cách là một chuyên gia trong việc đánh giá giáo dục môn Toán, cũng như với tư cách là một nhà Toán học, tôi đánh giá đề thi tốt nghiệp THPT môn Toán năm 2025 và năm 2026 tương đương nhau, tiếp tục giữ vững cấu trúc, định hướng xuyên suốt từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố đề minh họa năm trước cho đến các đề thi chính thức.

Từ con số 56% điểm dưới trung bình năm 2025, năm nay ở mức 38% cho thấy một điều vui mừng là các thầy cô giáo, các em học sinh, các nhà trường, các Sở GD&ĐT đã nỗ lực thay đổi cách dạy, cách học, cách đánh giá đối với môn Toán, bám sát mục tiêu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và đó là thành quả rất đáng ghi nhận. Điều đó còn cho thấy giáo dục Toán học ở bậc trung học phổ thông đã, đang và sẽ tiếp tục đi đúng hướng, đi đúng mục tiêu mà Chương trình giáo dục phổ thông 2018 mong muốn.

GS.TSKH Đỗ Đức Thái, Giảng viên cao cấp, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Quá trình tiến bộ của học sinh cũng thể hiện trong số điểm khá giỏi, đặc biệt là số điểm 10 môn Toán tăng nhiều hơn. Đó là hệ quả tất yếu của sự tiến bộ về dạy và học ở trường phổ thông trong suốt năm học 2025-2026, chứ không chỉ ở việc đề thi dễ hơn hay khó hơn. Phổ điểm môn Toán năm nay cho thấy đề thi đã đáp ứng được 3 mục tiêu:

Thứ nhất, góp phần cung cấp thông tin tin cậy hoàn thành nhiệm vụ đánh giá và cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông cho các em học sinh lớp 12.

Thứ hai, với 11% số học sinh có điểm số lớn hơn 8, đã thực hiện được phân hóa sâu năng lực sâu của học sinh, cho phép cung cấp thông tin tin cậy cho các trường đại học và cao đẳng dựa vào kết quả để tuyển sinh, tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao và công bằng trong tuyển sinh.

Thứ ba, phổ điểm cho thấy thực chất giáo dục Toán học ở bậc phổ thông như thế nào: 38% dưới điểm 5 cho thấy còn nhiều vấn đề cần thực hiện tốt hơn, làm tốt hơn, làm sao để con số đó nhỏ hơn nữa.

Đề thi đánh giá học sinh dựa trên cơ sở kiến thức nền tảng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 quy định. Như vậy, các em học sinh chỉ cần học tốt trên lớp, học phần cứng chương trình quy định, học phần cứng sách giáo khoa là hoàn toàn có thể đạt được kết quả khá trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Thông điệp đó hết sức rõ ràng để khuyên các em học sinh, cha mẹ học sinh yên tâm, không chạy đua học thêm hết nơi đến nơi khác. Học sinh cần học tốt ở trường, tự học ở nhà. Thời gian còn lại có thể nghỉ ngơi, tham gia hoạt động thể thao, học các môn nghệ thuật để có thể phát triển thể chất, phát triển trí tuệ thẩm mỹ và đặc biệt là có thời gian để có thể học kỹ năng sống, kỹ năng mềm - những điều hết sức cần thiết cho các con khi bước vào cuộc sống sau này.