Thứ sáu 14/08/2026 16:34
Email: [email protected]
Tài sản văn hóa - kinh tế chiến lược của Thủ đô và Việt Nam
Có thể nói, trong 15 năm qua, những bí ẩn về cấu trúc điện Kính Thiên thời Lê Sơ; về phong cách kiến trúc tinh xảo, thanh thoát của thời Lý; về dáng vẻ bề thế, vững chãi của thời Trần... lần đầu tiên được hệ thống hóa một cách khoa học, đầy đủ. Đây là cơ sở quan trọng để tiến hành phục dựng, phục hồi, biến Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận năm 2010 trở thành tài sản văn hóa - kinh tế chiến lược của Thủ đô và Việt Nam.
Theo TS Hà Văn Cẩn, Viện trưởng Viện Khảo cổ học, cuộc khai quật khảo cổ học ở khu vực Kinh đô Thăng Long và khu vực Trung tâm Hoàng thành Thăng Long đã phát lộ một hệ thống di tích và di vật lịch sử đồ sộ, giải mã thành công bức tranh Hoàng cung Thăng Long cách đây hàng nghìn năm. Công tác nghiên cứu đã đi sâu vào lĩnh vực kiến trúc cung điện, làm rõ hình thái kiến trúc thời Lý, Trần và phục dựng điện Kính Thiên thời Lê Sơ, “linh hồn” của Kinh đô Thăng Long. Việc phân tích chuyên sâu các loại đồ gốm Việt Nam và gốm sứ ngoại nhập cũng giúp tái hiện đời sống Hoàng cung, đồng thời khẳng định vị thế giao thương của Thăng Long trong mạng lưới khu vực châu Á.
PGS.TS Đào Tuấn Thành, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho biết, với vai trò là đô thị trung tâm, từ thế kỷ 11, trải qua các vương triều Lý, Trần, Lê Sơ, Kinh đô Thăng Long vừa quy tụ tinh hoa văn hóa, vừa tỏa chiếu ảnh hưởng văn hóa ra khắp nước. Cuộc khai quật Khu di tích Hoàng thành Thăng Long có quy mô lớn nhất trong lịch sử khảo cổ học Việt Nam. Kết quả cuộc khai quật này đã phát lộ một quần thể di tích lớn về Thăng Long - Hà Nội với nhiều loại hình di tích kiến trúc chồng xếp lên nhau qua suốt 1.300 năm, từ thời An Nam đô hộ phủ đến thời Lý - Trần - Lê, phản ánh lịch sử lâu dài, độc đáo của Thăng Long - Hà Nội, tiêu biểu cho lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.
Cùng với đó, đời sống Hoàng cung Thăng Long hiện lên qua các loại hình đồ gốm, đồ sành, từ các vật dụng ngự dụng đến đồ tế lễ, đồ trang trí, phản ánh quyền uy và đời sống cao sang của các bậc đế vương.
Kể lại câu chuyện lịch sử của Kinh đô Thăng Long bằng hình thức tiếp cận mới
Những phát hiện mới giúp giới khoa học hình dung rõ về cấu trúc không gian và quy mô của Hoàng thành xưa, từ hệ thống tường bao, giếng nước, móng trụ đến nền cung điện. Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh về kiến trúc cung điện thời Lý vẫn còn nhiều khoảng trống. Việc phần nào khôi phục đầy đủ diện mạo Hoàng thành Thăng Long xưa vẫn là mục tiêu lâu dài của giới nghiên cứu.
PGS Bùi Minh Trí, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh thành chia sẻ: “Các lầu gác trong Hoàng cung Thăng Long xưa nay đều đã biến mất và không phải công trình nào cũng được chép trong sử liệu. Phần lớn những di vật khảo cổ tìm thấy cũng chỉ là các mảnh vỡ. Vì vậy, ngay từ đầu, công tác nghiên cứu đã đặt ra rất nhiều khó khăn và đòi hỏi sự kiên trì, cẩn trọng”.
Có thể thấy, mặc dù đã có những phát hiện khảo cổ học quan trọng mang tính đột phá, nhưng việc phát huy các thành tựu nghiên cứu về Hoàng thành Thăng Long vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Hoàng thành Thăng Long sau hơn 20 năm phát lộ vẫn là một di tích khảo cổ học với phần lớn dấu tích nằm dưới lòng đất, trong một khu vực đô thị sầm uất. Các nhà nghiên cứu cho rằng, việc phục dựng điện Kính Thiên đang gặp nhiều trở ngại do tư liệu gốc khan hiếm, trong khi các mô hình kiến trúc tương đồng ở châu Á không phù hợp để đối chiếu.
15 năm nghiên cứu cũng đặt ra những câu hỏi về phương thức bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong lòng đô thị hiện đại. Hoàng thành Thăng Long hiện không chỉ là di tích khảo cổ, mà còn là không gian văn hóa, nơi diễn ra các hoạt động giáo dục, nghệ thuật và kết nối cộng đồng.
Việc khai quật liên tục trong khi hạ tầng chưa được hoàn thiện dễ dẫn đến nguy cơ tổn hại lớp di sản nằm sâu trong lòng đất. Điều này tạo ra một thách thức kép: Làm thế nào để vừa bảo tồn nguyên trạng các di tích quý giá, vừa có thể từng bước “hồi sinh” di sản, trở thành nguồn lực phát triển kinh tế. Giới nghiên cứu cho rằng, giai đoạn tiếp theo cần chuyển trọng tâm từ “khai quật - nghiên cứu” sang “giải mã - diễn giải”. Nghĩa là, không chỉ tìm kiếm thêm hiện vật, mà phải kể lại được câu chuyện lịch sử - văn hóa của Kinh đô Thăng Long bằng các hình thức tiếp cận mới.
PGS.TS Đào Tuấn Thành đề xuất xây dựng “Trí tuệ nhân tạo (AI) Hoàng thành Thăng Long”. “AI có thể dự báo xu hướng tham quan, thiết kế tour chuyên biệt, hỗ trợ bảo tồn, tạo nội dung số, thúc đẩy phim ảnh - nghệ thuật về Hoàng thành Thăng Long. Nếu làm được, di sản này sẽ trở thành nguồn thu bền vững, vừa để bảo tồn, vừa để lan tỏa giá trị ra thế giới. 4.860 ngày nghiên cứu đã cho chúng ta một nền tảng khoa học vững chắc, nhưng để Hoàng thành Thăng Long thực sự “sống lại”, không chỉ cần nhiều hơn sự đam mê của các nhà khảo cổ mà còn cần sự vào cuộc của chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và công nghệ” - PGS.TS Đào Tuấn Thành nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, các chuyên gia cũng cho rằng cần tiếp tục đầu tư nghiên cứu liên ngành, đẩy mạnh công nghệ số và hướng tới mô hình “bảo tàng sống”, xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa toàn diện bằng cách ứng dụng công nghệ hiện đại như GIS, quét 3D, ứng dụng AI. Đây là nền tảng vững chắc để thực hiện các dự án phỏng dựng bằng công nghệ 3D (cả mô hình vật lý và kỹ thuật số), nhằm tái hiện diện mạo kinh thành đã mất, giúp công chúng và du khách quốc tế hình dung rõ ràng hơn về một kinh đô đã mất mà không làm sai lệch lịch sử. Điều này sẽ đưa Hoàng thành Thăng Long trở thành tài sản văn hóa - kinh tế chiến lược của Thủ đô và Việt Nam.
Theo dõi chúng tôi trên:
Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên chiều ngày 12/8, đơn vị thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2 thuộc phường Tương Mai tiếp tục đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép cùng với đó nhiều hạng mục được triển khai xây dựng có dấu hiệu chưa đúng với thiết kế.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
(PLM) - Liên quan đến những phản ánh của các hộ dân về công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư tại dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2), phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với đại diện Thanh tra tỉnh Thanh Hóa nhằm làm rõ các nội dung mà người dân nhiều lần kiến nghị.
(PLM) - Từ Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Công ty Cổ phần Trí tuệ Sinh Việt chính thức đưa Sinh Việt Edu chi nhánh Sơn La vào hoạt động, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục gắn với công nghệ, đào tạo và phát triển con người. Sự kiện được kỳ vọng mở thêm cơ hội tiếp cận các phương thức học tập hiện đại cho học sinh tại địa phương.
(PLM) - Ngày 11/8/2026, tại trường bắn TB2, tỉnh Gia Lai, Quân chủng Phòng không – Không quân đã bước vào ngày đầu tiên của đợt diễn tập bắn, ném bom đạn thật lớn nhất trong năm 2026 với các bài bay ban ngày.
PLM - Nhằm đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, kết nối chuỗi cung cầu nông sản an toàn và nâng cao giá trị thương hiệu hàng Việt, tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Hà Đông, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với Tập đoàn AEON Việt Nam chính thức khai mạc Hội chợ Xúc tiến thương mại nông nghiệp, sản phẩm OCOP Hà Nội. Sự kiện là cầu nối quan trọng đưa nông sản chất lượng cao của Việt Nam vươn xa thông qua hệ thống phân phối hiện đại.
(PLM) - Nhiều năm qua, tuyến đường Đồng Bài, đoạn từ đường Thanh Chương đến đường Đồng Cuốn, phố Thành Công, phường Quảng Phú (tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân nơi đây. Mặt đường xuống cấp nghiêm trọng khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Theo thông tin người dân cung cấp, trước khi sáp nhập chính quyền 2 cấp ngày 15/5/2025, UBND TP Thanh Hóa đã ban hành quyết định số 4838/QĐ-UBND phê duyệt dự án “Nâng cấp cải tạo các tuyến đường trên địa bàn phường Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa”, nay là phường Quảng Phú, trong đó có tuyến đường Đồng Bài.
(PLM) - Bệnh viện E cứu sống bệnh nhân suy tim nguy kịch bằng kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái tiên tiến, giúp chức năng tim phục hồi ngoạn mục từ 15–20% lên 60% chỉ sau một tháng.
PLM - Sáng 6-8, tại trụ sở Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì lễ đón Ngài Dato' Seri Mohamed Khaled bin Nordin, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia, sang thăm chính thức Việt Nam.
PLM - Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây là nội dung được các chuyên gia, cơ quan quản lý tập trung trao đổi tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp Hội Tư vấn Thuế Việt Nam tổ chức sáng 6/8.
